Archive | September 2013

Nền giáo dục chân chính

Nếu nhà giáo dục quan tâm đến sự tự do cá nhân, và không có sẵn những thành kiến, thì ông ta sẽ giúp cho đứa trẻ tự khám phá ra cái tự do đó bằng cách khuyến khích nó hiểu được môi trường sống, cá tính, tôn giáo và hoàn cảnh xuất thân của gia đình nó, với tất cả những ảnh hưởng đã có thể thâm nhập vào nó.

Nếu trong trái tim của các bậc thầy đầy ắp tình thương yêu và lòng ham chuộng tự do thì, bằng sự sáng suốt, tỉnh táo, họ sẽ giúp từng đứa học trò điều nó cần và giúp nó giải quyết những khó khăn; như thế có nghĩa là họ sẽ không chỉ hành động như điều khiển những cái máy theo phương pháp và công thức, mà sẽ tạo cơ hội cho học sinh của họ, là những con người, được tự phát triển khả năng, với sự cảnh giác và giám sát.

Nền giáo dục chân chính cũng phải giúp cho người học sinh phát hiện được điều mà hắn thấy hứng thú muốn học hỏi nhất. Nếu hắn không tìm ra được đúng ngành nghề mà hắn có năng khiếu thì sẽ uổng phí cuộc đời; hắn sẽ cảm thấy thất vọng vì phải miễn cưỡng làm công việc mà hắn không thích suốt cuộc đời hắn. Nếu nguyện ước của hắn là trở thành nhà nghệ sĩ mà lại phải vùi đầu làm một thư ký văn phòng thì đời sống của hắn sẽ chỉ còn là chuỗi ngày buồn tẻ trong sự  phàn nàn bất mãn.

Cho nên, điều quan trọng là mỗi người phải tự tìm coi mình muốn làm gì, sau đó hãy cân nhắc kỹ coi có xứng đáng dùng cuộc đời vào công việc đó không. Cậu thiếu niên có thể muốn trở thành một người lính; nhưng trước khi bước vào binh nghiệp, cậu ta nên được giúp đỡ để tìm hiểu coi nghề lính có đem lại phúc lợi cho toàn thể loài người chăng.

Nền giáo dục chân chính phải giúp cho học sinh, không những chỉ phát triển khả năng của hắn, mà còn khiến cho hắn hiểu rõ được điều hắn quan tâm, hứng thú nhất. Trong một thế giới bị tan nát vì chiến tranh, tàn phá và khốn cùng, người ta phải có khả năng xây dựng một trật tự  xã hội mới và một cung cách sống khác trước.

Trách nhiệm xây dựng một xã hội an bình và sáng suốt nằm chủ yếu trong tay nhà giáo dục, điều đó thật rõ ràng, không phải vì cao hứng mà đề cao quá, nhưng quả thật là nhà giáo có cơ hội tuyệt vời để có thể giúp thành đạt sự chuyển hóa xã hội đó.

Nền giáo dục chân chính không lệ thuộc vào qui tắc cai trị của từng chính quyền hoặc cung cách điều hành của từng hệ thống chính trị,  mà nó nằm trong tay của chính chúng ta, trong tay các bậc cha mẹ và các bậc thầy, cô giáo.

Nếu các bậc cha mẹ mà chăm sóc đời sống tinh thần của con cái một cách chu đáo thì họ đã xây dựng một xã hội đổi mới. Nhưng căn bản là phần đông chẳng quan tâm, cho nên họ chẳng dành thời giờ cho chuyện tối quan trọng này. Họ có thời giờ để lo chuyện kiếm tiền, để giải trí, để tham dự lễ lạc, cúng kiếng, nhưng không có thời giờ để suy tính, cân nhắc coi thế nào là một nền giáo dục đúng đắn cho con cái họ. Thực tế là phần lớn dân chúng không muốn đối diện với vấn nạn này. Đối diện với vấn nạn này có nghĩa là họ phải dẹp bớt những thú vui, những trò tiêu khiển, và chắc chắn là họ chẳng muốn làm những chuyện đó. Cho nên họ gửi con đến trường, nơi mà nhà giáo cũng chẳng quan tâm đến chúng nhiều hơn cha mẹ chúng.

Tại sao nhà giáo phải quan tâm nhỉ ? Đối với họ, dậy học chỉ là một nghề, một cách kiếm tiền !

Thế giới mà chúng ta tạo ra đây sao mà hời hợt, giả tạo, xấu xí, nếu nhìn vào phía sau bức màn. Chúng ta trang hoàng bức màn, hy vọng mọi sự rồi cũng sẽ coi được, rồi cũng sẽ đâu vào đấy thôi!

J. Krishnamurti – Education and the Significance of Life

Người dịch: Danny Việt (ĐPK)

Bố thương con kiểu cổ điển

 Hỏi :

Bố em là người bảo thủ. Bố em rất ghét những người anh rể của em chỉ vì các anh ấy hay lấn át vợ. Bố em không muốn em cũng bị rơi vào hoàn cảnh vậy nên bố em tuyên bố rằng bố em chỉ chấp nhận bạn trai của em nếu trước đây em và bạn trai  em quen từ tình bạn đi lên mà thôi. Và cũng chỉ có con đường đó là được bố em chấp nhận mà thôi.

Nhưng trước đây bố em không hề nói với em điều đó. Mà em lại quen bạn em không từ tình bạn đi lên, chúng em quen nhau trong một trường hợp rất dễ thương và tình cảm chúng em rất gắn bó.

Bố em mới chỉ gặp bạn em 1, 2 lần nhưng bố em đã tuyên bố rằng bố em rất ghét bạn em mặc dù bố em chẳng có lý do rằng tại sao hay bạn em không tốt ở điểm nào mà bố em không thích. Bố em nói rằng em thích là quyền của em nhưng không thích là quyền của bố em, nếu em muốn em cứ tiếp tục tiến tới nhưng bố em sẽ từ em. Bố em nói rằng thà bố em ngăn từ đầu chứ không thể nào để chuyện “con đặt đâu cha mẹ ngồi đó” xảy ra với bố em.

Nghe sao thật tàn nhẫn, bố em chẳng cần biết tình cảm của em ra sao cả trong khi bố em cho rằng em cũng chẳng coi suy nghĩ của bố em ra gì cả. Ở lần gặp thứ 2 với bạn em hồi trước Tết, bố em đã xúc phạm bạn trai em bằng lời lẽ không thể là của một vị trung tá quân đội đã về hưu.

Xin chị cho em vài lời khuyên. Em có nên dẫn bạn em tới nhà nữa không? Chúng em phải có cách cư xử sao cho hợp ý với bố em? Có phải thành kiến ban đầu là không thể vượt qua không vậy chị?

Em xin cám ơn chị rất nhiều.

Em H., San Jose

Đáp:

Bố em là người thương các con gái theo kiểu cổ điển, kiểu coi các con như những loại cây dây leo, từ bé đã được dậy dỗ theo kiểu lệ thuộc, chỉ biết bám vào cây cổ thụ là cha mình, kết quả là các chị của em khi đi lấy chồng cũng đã có thói quen tâm lý nương dựa như vậy, cho nên mới bị chồng lấn át. Bố tưởng là nếu chồng em sau này đã từng là bạn em thì em sẽ tránh được tình trạng bị lấn át như  hoàn cảnh các chị của em là điều mơ ước hão huyền. Có câu “phải ăn với nhau một ký muối mới biết được lòng nhau”. Cùng với nhau ăn hết một ký muối có nghĩa là cùng ăn chung với nhau một thời gian dài lắm, liệu em có thể có được người bạn trai chơi với nhau lâu như vậy chưa, để hy vọng đã biết rõ tính tình của nhau, để tin rằng sau này sẽ không bị lấn át?

Vợ chồng sống chung với nhau, nhiều khi người ngoài không thấu suốt được. Họ có những thói quen, ước hẹn bất thành văn riêng, người ngoài nhìn, tưởng người này đang lấn át người kia, chắc là ngưòi bị lấn át khổ lắm, nhưng thực tế nhiều khi họ lại thấy vui vì “được chồng lấn át”. Cho nên mới có câu: “trái tim có những lý lẽ mà lý trí không thể hiểu nổi”. Vậy thì cứ  “đèn nhà ai nhà nấy sáng” là tiện nhất.

Các chị đã đi lấy chồng, bố em nên mừng thấy gia đình con cái bền vững, không nên đi sâu vào chi tiết quá mà nẩy ra những thành kiến với các con rể, cũng có thể gây nên những bất đồng ý kiến, làm cho các chị khó xử.

Bố em có quyền thích hay không thích người bạn của em, điều đó rất đúng, Nhưng em cũng có quyền tán thành hoặc không tán thành cái quyền ấy của bố em, nếu nó có lý hay vô lý. Nếu vì những lý do chính đáng mà bố không đồng ý thì chị cũng đề nghị em nên xét lại. Nhưng nhìn toàn bộ vấn đề của em thì lý do của bố đưa ra là không chính đáng, em không cần phải vì cái lý do không chính đáng đó mà đành chịu tan vỡ mối tình của hai em.

Đọc câu ‘’Ở lần gặp thứ 2 với bạn em hồi trước Tết, bố em đã xúc phạm bạn trai em bằng lời lẽ không thể là của một vị trung tá quân đội đã về hưu.’’, chị thấy em tỏ ra ngạc nhiên, như thế có nghĩa là bố em khi xưa không có những hành động thô lỗ, mà nay thay đổi tính tình nên mới thế, làm chị nghĩ đến câu tục ngữ: “Khi cha cho con, cha con cùng cười, khi con cho cha, cha con cùng khóc”, nói lên rằng khi con còn nhỏ, cha âu yếm nhìn đứa con bé bỏng, chiều chuộng nó, cho nó cái này cái kia với niềm vui, từ đáy lòng đã có những mơ ước hoa mộng về tương lai của con. Khi cha già yếu bất lực rồi, con tặng quà cho cha, nhìn mái tóc bạc, gương mặt nhăn nheo, thấy trước những ngày tháng còn lại của cha, mà mủi lòng rưng rưng nước mắt, khiến cho cha cũng khóc theo.

Bố em xưa kia là một sĩ quan, đã từng là cấp chỉ huy, nay già rồi, tấm thân lưu lạc đất khách quê người, trở thành bất lực, cũng có nhiều hờn tủi lắm. Bởi vậy, em nên rất khéo léo tránh cho bố cái mặc cảm nay bố đã trở thành người vô dụng, không còn chút uy tín nào ngay đối với con ruột của mình, dù rằng đòi hỏi của bố là vô lý (nhưng dĩ nhiên là bố chủ quan, không biết là mình vô lý)

 Các em còn đầy ắp ngày tháng của tương lai. Tạm thời, em đừng vội làm bố em buồn, nên tránh chuyện dẫn người yêu của em về nhà. Thời gian đứng về phía các em. Cuộc đời vô thường, có nghĩa là mọi sự đều luôn luôn thay đổi, chắc chắn là bố em sẽ thay đổi quan điểm và nếu tình yêu của hai em đủ bền chắc để kiên nhẫn chịu đựng thử thách, mối tình của hai em sẽ có kết quả tuyệt diệu.

Thân chúc hai em sẽ cùng nhau xây dựng tổ uyên ương

Thuần Nhã (ĐPK)

Sự hài hòa trong đời sống

Ðời sống không thể thiếu sự quan hệ giữa mọi người với nhau, nhưng mà chúng ta đã làm cho những mối liên hệ ấy trở nên đau khổ, đáng chán, vì chúng ta đã đặt nền tảng trên căn bản cá nhân và tình yêu chiếm hữu.

Người ta có thể yêu mà không chiếm hữu chăng? Bạn sẽ tìm được câu trả lời đích thực, không phải là trong sự lẩn trốn, không phải bằng những lý thuyết cao siêu, hoặc bằng niềm tin, nhưng là xuyên qua sự thấu hiểu về căn nguyên của sự lệ thuộc và sự chiếm hữu. Nếu người ta thấu hiểu sâu xa cái vấn đề liên hệ giữa họ với người khác thì họa may chúng ta có thể giải quyết được những vấn đề rắc rối trong sự liên hệ giữa chúng ta với xã hội, vì xã hội cũng chỉ là sự mở rộng từ chính chúng ta mà thôi.

Cái môi trường sống mà chúng ta gọi là xã hội đó được tạo dựng bởi những thế hệ quá khứ; chúng ta chấp nhận nó, vì nó đã giúp chúng ta duy trì lòng tham, thói chiếm hữu và ảo tưởng. Trong cái ảo tưởng này, không có sự hợp nhất và an bình. Khi mà người ta còn không thấu hiểu nổi mối liên hệ giữa từng cá nhân đối với nhau thì người ta chưa thể có một xã hội an bình.

Vì mối liên hệ giữa chúng ta với nhau đặt nền tảng trên tình yêu chiếm hữu cho nên chúng ta cứ phải tỉnh giác, về phần chúng ta, đối với sự phát sinh, nguyên nhân và hoạt động của cái mối liên hệ đó. Khi chúng ta đã thấu hiểu sâu xa cái tiến trình chiếm hữu cùng với tính cách hung bạo, sự sợ hãi và phản ứng của nó, chúng ta sẽ thấu triệt một sự trọn vẹn, toàn hảo . Chỉ riêng sự thấu triệt này đủ để giải thoát tư tưởng con người ra khỏi sự lệ thuộc và chiếm hữu.

Chính là từ nội tâm mà con người tìm ra được sự hài hòa trong mối liên hệ giữa mọi người, chứ không phải là từ người khác hoặc từ môi trường sống mà người ta đạt được điều đó.

J. Krishnamurti — On Relationship.

 Người dịch: Danny Việt (ĐPK) 

Nhà trai muốn đám cưới lớn

Hỏi: 

Năm nay em 24 tuổi, làm thư ký cho một hãng sản xuất dụng cụ y khoa. Người yêu của em là M., 28 tuổi. Chúng em yêu nhau đã trên 3 năm, trải qua biết bao nhiêu là sóng gió vì gia đình M. giầu lớn, quen biết nhiều, không muốn M. lấy em là người ít  học, không xứng đáng với anh ấy (ảnh có bằng Master).

Cũng nhờ M. kiên trì yêu em nên mấy lần gia đình mai mối ảnh với những con cái của các bạn cha mẹ mà ảnh đều từ chối. Nay thì gia đình ảnh cực chẳng đã phải bằng lòng cho ảnh cưới em vì ảnh hăm nếu không thì ảnh sẽ xin đi làm overseas. Nội chuyện đám cưới cũng phiền lắm. Gia đình ảnh thì muốn làm lớn cho nở mặt, muốn đám cưới ở khách sạn Mỹ như  cái mốt bây giờ. Họ nói rằng nhà họ quen biết rộng, toàn tai to mặt lớn, mời tới gần cả ngàn người, không có nhà hàng Tầu hay Việt Nam nào mà chứa cho nổi. Đồng thời cũng nói với chúng em là ăn ở đó thì mắc, mỗi người phải tốn cỡ trên 150 dollars, nhưng chuyện đó thì khỏi lo lỗ vốn, khách đến ăn sẽ mừng lại cho mình đủ để trả tiền nhà hàng, tiền mừng sẽ tùy theo cấp bậc của nhà hàng chớ không phải mời tới đâu họ cũng mừng đồng hạng mà lo. Về chuyện này bố mẹ em nói rằng như thế là họ không muốn thân nhân và bạn bè bên em tham dự rồi, vì phần lớn các bác bạn ba em đều là HO, hai vợ chồng mà đi thì phải tốn 300 dollars, tiền đâu ra!

Ngay cả chuyện sắp tới là đám hỏi cũng nhức đầu lắm. Bố mẹ em thì muốn đơn giản thôi, phận mình nghèo, chỉ xin một cặp đèn cầy, một cặp rượu, một mâm trái cây, một chục hộp bánh và trà để cúng ông bà là đủ. Nhưng bên nhà ảnh nói làm vậy mang tiếng là nhà họ kẹo, đòi mang một con heo quay, một mâm xôi gấc và các loại bánh và trà hảo hạng, đồng thời muốn gia đình em mời bên đàng trai ở lại dự tiệc bánh hỏi thịt quay cho đúng theo truyền thống…

Gia đình em ở apartment, chật chội lắm. M. thì rất thương em nhưng cũng sợ gia đình, không dám cãi nhiều, chỉ chống đối một cách tiêu cực thôi.

Em không biết phải làm sao để gia đình M. chịu làm đám cưới đơn giản hơn, thí dụ mời ăn tại nhà hàng Việt Nam mình, để cha mẹ em có thể mời bạn bè chung vui cho khỏi tủi thân, chị giúp em với.

Ng. H- Tustin 

Đáp

 Em Ng. H rất thương,

Đọc thư em, chị hoàn toàn cảm thông với nỗi phiền muộn của em. Quả là như em viết “hai vợ chồng mà đi ăn cưới em phải tốn 300 dollars, tiền đâu ra!”, chị biết có một số vị mỗi khi nhận được Thiệp Báo Hỉ là mặt mũi nhớn nhác, vội vã mở ra, chỉ đến lúc không thấy có “Thiệp Mời” đi nhà hàng mới mừng rỡ thở phào. Nếu có thiệp mời – mà lại mời đi Hotel này nọ – thì nét lo âu hiện lên mặt rất rõ ràng, bắt đầu “động não” để tìm lý do từ chối, thí dụ “hôm đó nhà có giỗ”, “đi out of town”, v . v… Chuyện hậu trường “vui buồn cưới hỏi” kể rằng có ông kia khi bước chân vào hotel để dự đám cưới, được bố chú rể ra đón, vừa cười vừa nhắc khéo:

“Chà, ở đây họ cứa cổ thiệt ta, chỉ riêng chỗ ngồi, chưa tính tiền ăn do nhà hàng Tầu mang lại, đã gần trăm rưởi mỗi người rồi”.

Báo hại ông khách lót tót mang tấm card mừng kèm theo có một trăm, bèn phải giả bộ quên đồ, chạy ra xe ký lại cái check thành ra hai trăm! Oan ôi ông Địa!

Dĩ nhiên là đồng thời cũng có những người rất thích đi ăn cưới, nhất là đám cưới lớn, vì nơi đó chính là môi trường lý tưởng để  biểu diễn màn “trình diễn với một vẻ khiêm tốn”, có khán, thính giả chiêm ngưỡng những biểu tượng của sự hơn người như về nhan sắc, về trang sức, về những thành công lớn, những bằng cấp cao của con cái, về những tài sản lẫy lừng mà gia đình sở hữu, và cả về những nguồn gốc rất gồ ghề của những ông cố ông sơ, những tôn thất Đinh Lê Lý Trần, hoàng thân quốc thích nào đó xa tít mù khơi, v . v … Với những vị này thì năm ba trăm mừng cưới không thành vấn đề, trái lại, còn là dịp mua vui lớn, niềm hãnh diện tưng bừng còn tràn đầy hương vị cả trong giấc ngủ sau đó nữa, em à.

Trong lễ hỏi, bên nhà M. đòi “gia đình em mời ở lại dự tiệc bánh hỏi thịt quay cho đúng theo truyền thống…” là một điều tức cười. Có những cái gọi là “truyền thống” nhưng cũng đã thay đổi nhiều, mất nguyên bản của “truyền thống” rồi, thí dụ “truyền thống heo quay”. Truyền thống này bắt nguồn từ một tục lệ thời cổ, nhà trai khi đi đón dâu phải dắt theo những con vật sống như trâu, bò, để đổi lấy cô dâu, theo như hôn ước. Vì nhà gái đã mất một “nhân công”, nên những con trâu bò này sẽ thay cô ta mà làm lụng trả hiếu cho gia đình. Từ trâu bò là những con vật to kềnh, xã hội chuyển đổi dần thì tục lệ cũng chuyển đổi theo cho phù hợp với trào lưu văn hóa. Thay vì đưa con trâu con bò để làm ruộng cho gia đình cô dâu thì nay chỉ còn đưa qua con heo tượng trưng, kèm theo là tiền dẫn cưới để trong mâm quả trùm mảnh khăn hồng xinh xỉnh xình xinh thôi. Nhưng chẳng lẽ lại nghễu nghện dắt con heo đi nghênh ngang trên đường, cho nên nó được hân hạnh chui vào lò quay trước khi leo lên cái khay sơn đỏ chót, mồm ngậm một đóa hoa hồng như cái bình cắm hoa tội nghiệp nhất trên đời!

Vì có con heo quay nên mới có “truyền thống” bánh hỏi thịt quay. Nay cứ bỏ phắt luôn cái “truyền thống heo quay”, bắt nguồn từ  “truyền thống” lạc hậu “đổi vật lấy người” là mọi sự sẽ đơn giản, ăm ắp tình cảm hơn nhiều.

Trong chuyện các em, có lẽ chỉ M. là có thể thuyết phục cha mẹ anh ta. Nếu M. quả đã có gan tính đi overseas, sau đó, cha mẹ anh ta đã nhượng bộ, thì cha mẹ M. cũng mềm lòng với con, không đến nỗi khắt khe quá với anh ta đâu. Có thể là em và M. nên nhờ vào đồng minh thời gian. Đồng minh này luôn luôn đứng về phía tuổi trẻ. Các em cứ thưa với các bậc cha mẹ là hãy từ từ, chờ vài năm nữa cũng được, để các ngài có thời giờ nghĩ lại. Các em chờ vài năm dễ dàng, nhưng cha mẹ mong con có vợ có chồng, ông bà mong có cháu bế thì sốt ruột lắm. Điều đó cũng nẩy sinh từ lòng thương yêu con cháu mà ra thôi. Cho nên mình đành phải hy vọng quý vị ấy bỏ cuộc xuyên qua nhược điểm tình cảm rất đáng kính này vậy. Có thể là thấy M. lì ra, không tính chuyện đám cưới nữa, cha mẹ anh ta sẽ chiều anh ta, đồng ý cho các em tổ chức hôn lễ đơn giản, có sự  hòa đồng giữa hai gia đình hơn, ngay trong mùa cưới năm nay, biết đâu!

Hôn nhân là một trong những nghi lễ trọng đại nhất của cuộc đời, vì khởi đi từ đó, một gia đình mới được hình thành. Cho nên, hôn lễ nên được cử hành trong bầu không khí trang nhã, tràn ngập niềm vui chân thật, nồng ấm. Danh sách mời tham dự nên là những thân nhân, họ hàng bằng hữu gần gũi, thật lòng quý mến hai gia đình cô dâu chú rể, muốn đến để cùng chung vui, để thành thật chúc phúc cho cặp uyên ương chắp cánh bay những nhịp đầu của tình nghĩa vợ chồng. Không nên vì muốn phô trương mà biến những buổi tiệc cưới thành những cuộc triển lãm, thi đua nhau phát triển khả năng xa hoa, phung phí tiền móc ra từ túi gia đình có hỉ sự  và túi thực khách tham dự. Được xếp vào hàng ngũ thân hữu gần gũi, thật lòng yêu quý này thì mỗi đám cưới có chừng 500 thực khách cũng là quý lắm rồi, có thể tổ chức tại những nhà hàng Việt Nam, vừa ấm áp tình tự dân tộc, vừa giúp đỡ cho nền thương mại của cộng đồng thăng tiến.

Thuần Nhã cũng tha thiết mong quý vị “mạnh vì nhiều gạo, bạo vì nhiều tiền” rủ lòng thương nhìn xuống đám dân nghèo như Thuần Nhã, đừng mời đi ăn cưới tại những nhà hàng lớn quá, khiến cho người tham dự phải cắn răng ký tấm check “Mừng Cô Dâu Chú Rể” có con số  vừa viết vừa hoa cả mắt, ký xong rồi là ngân quỹ hổng một lỗ to đùng, chỉ có nước ăn mì gói nguyên tháng để bù vào chỗ thâm thủng.

Chúc hai em được mọi điều như ý.

Thuần Nhã (ĐPK)

Một Chuyến Đi

Chiếc xe Jeep chồm lên rồi ngừng lại. Ân nhẩy xuống, tay xách va li của Hạnh:

– Tới rồi chị ạ. Đợi tôi một chút tôi trình giấy nhé.

Rồi Ân buông cái va li, đi vùn vụt. Hạnh leo xuống đất. Trời mới hơi hừng sáng. Sương phủ mờ mờ. Xa xa, từng dãy phi cơ nằm im lìm. Cách chỗ nàng đứng chừng hai chục thước là hai chiếc máy bay lớn mầu trắng bạc, thấp thoáng bóng người qua lại. Văng vẳng bên tai Hạnh có tiếng ồn ào, tiếng gọi nhau ơi ới. Một bà mẹ dắt đứa con đứng bên cạnh cửa máy bay cứ vẫy mãi ông chồng đứng dưới đất. Cạnh đó là một cặp vợ chồng coi bộ như mới cưới. Cô vợ trẻ đưa khăn lên lau nước mắt hoài. Còn anh chồng thì cứ nắm lấy bàn tay vợ mà vuốt. Chắc là anh chàng dỗ dành. Bất giác, Hạnh thở dài. Nàng tưởng tượng ra cái anh chàng ấy trong tương lai, sẽ sống trong một căn nhà chật hẹp, với một bầy con nghịch ngợm bẩn thỉu, anh chàng sẽ cau có, hết cả sự dịu dàng âu yếm như lúc này. Hạnh thấy chán nản cùng cực. Nàng chỉ muốn chóng được lên máy bay, chóng ra tới Huế.

Nàng tưởng tượng tới lúc nằm vào giường chị Dung, trong lòng chị mà nói, mà than thở cho vơi nỗi buồn bực. Nàng sẽ ở lại chơi với chị mãi cho tới bao giờ Khánh đi tìm nàng. Nếu Khánh không tìm, nàng sẽ đi luôn. Nàng chán quá rồi. Chán đời sống buồn tẻ, ngày nào cũng như ngày nào. Chán bộ mặt khó đăm đăm của Khánh. Chán sự cau có gắt gỏng. Nàng muốn đạp đổ tất cả. Tình yêu là như thế sao. Là sự nhàm chán, bình thản đến thế hay sao. Loan muốn đi thật mau, thật mau, để được nằm vào lòng chị cho vơi niềm u uất.

Nàng đã cầy cục cả ngày hôm qua để mua vé máy bay mà không được. Chiến tranh làm đường bộ trở nên gần như vô dụng. Sự di chuyển trông cả vào đường hàng không. Mua vé phải chen chúc như đi lĩnh chẩn. Hạnh đã tìm bao nhiêu người quen nhờ mua hộ mà đành chịu. Sau cùng may gặp Ân, chồng một người bạn cũ, làm phi công. Ân sốt sắng đề nghị sẽ xin cho Hạnh đi bằng máy bay quân sự.

Với Hạnh bây giờ thì tất cả phương tiện nào đưa nàng tới Huế đều tốt. Nàng thèm được nép vào lòng chị, nàng cần được bàn tay xinh xắn gầy gò có nốt ruồi nơi ngón cái của chị vuốt vào mái tóc. Nàng nhắm nghiền mắt lại cho hai hàng nước mắt lăn xuống. Sương lạnh thấm vào người Hạnh. Nàng rùng mình. Có tiếng Ân bên cạnh làm Hạnh mở choàng mắt. Ân chỉ vào cái máy bay gần nhất có người lên xuống tấp nập và nói:

– Tôi vừa cố dàn xếp cho chị đi cái này mà không thể được. Máy bay chở nặng rồi. Thôi chị đành đi chuyến sau vậy.

Hạnh hỏi :

– Chuyến sau thì bao giờ khởi hành hở anh ?

Ân chỉ tay qua phía bên kia trả lời ngập ngừng:

– Khởi hành thì cũng ngay bây giờ đây. Nhưng chỉ hiềm vì …

Vừa nói, Ân vừa xách va li lên. Hạnh bỡ ngỡ bước theo. Bỗng nhiên, nàng đứng sững lại. Trước mặt nàng là ba chiếc quan tài phủ cờ chung quanh có mấy người lính ôm súng ngồi la liệt. Ân dừng lại nhìn vào mắt nàng :

– Đó, tôi cũng hơi ngại chị sợ. Vậy nếu chị không muốn thì để tôi xin lại giấy phép cho chị đi ngày mai.

Thoáng nghĩ lại nỗi bực bội âm ỷ từ mấy tháng nay, nhớ lại nét mặt buồn tẻ của Khánh, Hạnh vội vã:

– Thôi, anh cho tôi đi ngay chuyến này.

Vừa lúc đó, một xe nhà binh chở tới mấy đứa trẻ con và bốn người đàn bà. Tất cả đều chít khăn tang trắng và có người mặc áo trắng nữa. Xe vừa ngừng thì một người đàn bà đã lao xuống đâm bổ vào chiếc quan tài nằm giữa gào lên :

– Anh ơi ! Anh nằm đây cả đêm có lạnh không ? Nói đi anh, trả lời em đi. Nói với em một lời đi…

Tiếng khóc khàn khàn như đặc lại ai oán. Hạnh sững sờ cả người. Mấy đứa trẻ trên xe đã tụt cả xuống đất, đứng sau lưng bà ta. Bây giờ thì bà ta ôm lấy quan tài mà khóc. Mấy đứa bé cũng bật lên khóc.

Mé bên kia một người đàn bà ngồi ôm mặt bên chiếc quan tài ngoài cùng. Đầu bà ta gục xuống. Mái tóc loà xòa phủ lên lá cờ ngay cạnh chỗ tấm ảnh một người đàn ông mặc quân phục. Lẫn trong tiếng khóc, Hạnh nghe có tiếng “con ơi”. Tiếng khóc nghe não nuột như từ chốn xa xăm nào vọng về. Hạnh chợt nghĩ đến con mình, bé Nga. Con bé Nga với đôi má xệ, với cái bụng phệ, với bàn chân thô. Không biết lúc này nó đã dậy chưa. Chị vú có có pha sữa cho nó không? Nó có đái dầm ra quần không? Hạnh muốn quay về với nó. Nhưng nghĩ đến chồng, nàng lại bực. Thật ra thì nàng cũng không có cớ gì lớn lao để giận chồng. Chỉ là sự bực bội chán nản mà thôi. Nàng thèm được thay đổi không khí. Thèm được thấy lại mình xưa kia. Nàng nôn nóng nhìn về phía chiếc máy bay.

Những anh lính hồi nãy ngồi la liệt dưới đất đã đứng thành hai hàng dọc nối liền với cửa máy bay. Tất cả đều bồng súng chỉnh tề. Một tiếng hô vang, Hạnh thấy sáu người lính khác cúi xuống từ từ nâng chiếc áo quan ngoài cùng lên vai. Bây giờ Hạnh mới trông thấy người ngồi khóc là một bà cụ già, mái tóc đã bạc. Bà cụ ôm chặt bát hương trong tay, ôm trong đôi cánh tay mà ngày xưa đã dùng để ôm người con khi còn nhỏ. Hạnh nhắm mắt lại. Hình ảnh con bé Nga lại chập chờn ẩn hiện. Hạnh như còn thấy nó nhe răng cười, tay nó vẫy vẫy nàng mỗi khi nàng đi đâu về. Có tiếng người đàn bà thét :

– Ới anh ơi ! Nay anh về quê cha đất tổ. Ngày anh đi, anh hẹn nghỉ phép sẽ về sửa lại cái mái nhà dột, anh nói dối em, anh bỏ em lại, anh đi một mình…

Chiếc áo quan thứ nhì đang từ từ tiến vào lòng máy bay. Dưới sân chỉ còn lại một chiếc và người đàn bà gục đầu suốt từ lúc nãy vẫn như ngồi bất động.

Ánh nắng ban mai chiếu le lói vào thân máy bay. Hạnh nghĩ đến Khánh lúc này chắc đang sửa soạn đi làm. Hình ảnh Khánh hiện lên với nét mặt buồn buồn lúc nàng ra xe hẹn một tháng mới trở về. Khánh nghĩ gì? Hạnh không muốn tưởng tượng lan man thêm nữa.

Trên sân đã vắng. Ân xách chiếc va li dùm Hạnh tiến về phía máy bay. Rồi chàng đỡ Hạnh bước vào. Nàng đưa mắt nhìn. Ngay dưới về phía đuôi, mấy người lính ngồi ngổn ngang, súng dựa vào mấy chiếc ba lô. Có người đang tháo giầy bốt, có người đang moi móc tìm thuốc lá. Trên hai hàng ghế sát thành máy bay từ mé giữa trở xuống, người ngồi chật ních. Nhưng từ giữa máy bay trở về phía đầu chỉ có thưa thớt mấy người mặc đồ tang mà thôi. Giữa hai hàng ghế là ba chiếc quan tài nằm nối đuôi nhau. Rồi tới cái rương bằng thiếc mầu xanh để sát chiếc áo quan thứ ba, trên mặt cũng cắm mấy nén hương.

Hạnh đứng ngập ngừng. Chợt nàng có cảm tưởng như có người nhìn mình. Hạnh ngẩng lên vừa gặp ánh mắt người đàn bà xõa tóc hồi nãy. Ánh mắt thản nhiên lạnh lùng. Bụng bà ta lớn vượt mặt. Nàng cúi xuống xách va-li tiến lại phía bà ta. Cửa phi cơ đóng lại. Máy nổ ầm ỳ. Người đàn bà có bầu sửa lại cái bát hương trên mặt áo quan cho ngay ngắn. Đầu kia, sát phòng máy, bà cụ già giở tràng hạt lẩm bẩm tụng kinh.

Máy bay bò đi từ từ rồi dừng lại, rồi rú lên, phóng nhanh. Thảm cỏ xanh lao vun vút giật lùi. Ruột gan Hạnh nhẹ bỗng. Trước mặt Hạnh, ba dứa trẻ ôm chầm lấy mẹ. Đứa giữa là con gái cỡ năm tuổi, tai đeo đôi khuyên vàng, tóc nó uốn quăn tít giống mẹ. Mẹ nó mặc chiếc áo dài trắng. Tay bà ta đánh móng đỏ nhưng đã tróc loang lổ verni với những ngón thô kệch nổi gân. Trên miệng chiếc giỏ bên cạnh bà, Hạnh còn thấy một chiếc guốc cao gót mầu xanh lá cây.

Phi cơ đang bay lướt trong từng đợt mây. Hơi lạnh tỏa ra làm Hạnh rùng mình. Nàng mở va-li lấy chiếc khăn quàng. Thoang thoảng đâu đây có mùi ung ủng. Ngồi cạnh Hạnh về mé ngoài là một bà trạc bốn mươi. Người bà mập mạp và đẹp. Bà móc túi lấy lọ dầu ra bôi rồi trao cho Hạnh:

– Cô xoa đi. Quái, nghe như có mùi sầu riêng ấy. Cái giống này cứ lúc nào máy bay lên cao là tỏa mùi ra, úi dà, tệ lắm. Tôi đã bị một lần rồi. Của cô đấy hả?

Hạnh lắc đầu. Nàng cảm thấy choáng váng. Bà kia vội dí lọ dầu vào mũi Hạnh. Mắt Hạnh hoa lên. Trước mặt Hạnh, cái áo hoa của bà nhảy múa nhòe nhoẹt. Đôi môi mọng đỏ của bà như cười. Hơi dầu làm Hạnh tỉnh dần. Nàng cảm ơn bà bạn tốt bụng. Bà ta chuyển chai dầu cho Hạnh bảo đưa cho bà có bầu. Chiếc máy bay lắc mạnh. Chiếc bát hương trên quan tài giữa chao đi. Bà có ba đứa con chụp lấy ôm vào lòng rồi oà lên khóc:

– Ối anh ơi ! Anh bảo anh nghỉ phép anh về với em. Anh bảo chúng mình sẽ về quê ngoại. Anh bảo em uốn tóc. Anh bảo em may áo giống bà thiếu úy San. Nay anh đi đâu bỏ em bơ vơ thế này.

Mọi người nhìn về phía bà. Tiếng bà gào át cả tiếng máy bay:

– Anh ơi ! Anh mua guốc cho em làm gì. Em có thích uốn tóc hồi nào đâu. Bây giờ anh ở đâu…

Mấy anh lính choàng dậy càu nhàu vu vơ. Mé đầu máy bay bà cụ già tụng kinh lớn hơn. Hạnh nghe loáng thoáng… “vạn kiếp nan tao ngộ… “. Khuôn mặt bà cụ nhăn nheo. Nước mắt bà cụ lăn chậm chạp trên hai gò má đen sạm. Bà cụ tụng kinh không ngừng. Ba đứa bé thì ngơ ngác nhìn tất cả mọi nơi, từ trần xuống sàn máy bay. Thỉnh thoảng thằng lớn nhất lại nhìn ra cửa. Hạnh đoán có lẽ chúng đi máy bay lần đầu. Con bé giữa mặc áo đầm nylon. Bà mẹ cúi xuống lục ở cái giỏ lấy ra hai quả xoài đặt lên lá cờ phủ áo quan rồi lại kể lể:

– Hôm anh đi em đã bảo anh ăn xoài. Anh kêu đau bụng không ăn để nhường cho con. Bây giờ anh ăn đi anh ơi ! Anh thích ăn xoài mà.

Bỗng nhiên, bà có bầu ngồi canh Hạnh gục xuống. Hạnh vội đỡ bà ta lên. Mặt bà ta xanh xám. Bà mặc áo hoa ngồi bên trái Hạnh vội dốc lọ dầu vào đầu bà có bầu rồi phân trần:

– Đấy cái hơi độc thế đấy. Phải đổ dầu vào kẻo nguy.

Lúc này thì hầu như cả mọi người đều biết là không phải hơi sầu riêng. Nhưng không ai xác nhận rõ là mùi gì cả. Máy bay lượn làm chiếc áo quan ngoài cùng hơi nghiêng về phía Hạnh. Nàng hoảng hốt rút chân lên, e dè nhìn vào những vết loang lổ trên lá cờ.

Mé sau, cái rương xanh xô vào phía mấy người lính. Một anh đẩy cái rương lại chỗ cũ rồi chép miệng:

– Cái ông này thì còn được vài ký thịt, quá lắm là thêm bàn tay thôi chứ gì mà cũng chạy tới chạy lui.

Người bên cạnh cãi :

– Bậy nào, đâu đến nỗi.

Người thứ nhất trợn mắt:

– Cậu thì biết cái cóc gì. Hồi nãy, chính tớ rinh lên mà. Nhẹ hểu à.

Hạnh vỗ vỗ lưng bà bụng bầu. Bà ta đã tỉnh tỉnh. Đầu bà ngả vào vai Hạnh. Hạnh gục đầu vào cửa sổ nhìn xuống. Dưới kia là dòng sông uốn khúc, nhỏ như trong mô hình triển lãm với những thửa ruộng như ô bàn cờ. Những mái nhà nhỏ bé làm Hạnh liên tưởng đến những mái nhà, mái chùa mà dạo bé Hạnh vẫn loay hoay ngắm nghía ở trong bể non bộ của ông ngoại. Tất cả lướt qua phía dưới, thanh bình và êm đềm quá. Nhưng những mái nhà hiền lành kia liệu có bao bọc những cuộc đời êm đềm hạnh phúc, hay cũng đầy dẫy những trái tim tan nát như những gia đình này. Bất giác Hạnh gợn lên niềm nhớ thương chồng con. Nàng cũng có một mái nhà mà sao nàng lại bỏ đi. Đời sống bình thản và hiền lành. Nó không có gì ầm ỹ đặc sắc. Nhưng khi sự ầm ỹ đặc sắc xẩy đến, như sự chết, sự chia ly, thì trái tim đã tan nát rồi.

Máy bay đi trong đám mây. Hạnh nhìn thấy như từng quả núi nhỏ bằng mây trắng vây phủ quanh nàng. Nàng nhớ lại thuở bé cứ ước ao sau làm nữ hiệp để đằng vân đi cứu nhân độ thế. Nàng ngậm ngùi nghĩ đến chồng. Nàng lại tự trách mình sao hay đòi hỏi. Giá nàng biết tự quên mình thì có lẽ Khánh sung sướng hơn nhiều. Nàng chợt nhớ lại vẻ ngượng nghịu của Khánh lúc nàng bóng gió so sánh cảnh nghèo nàn của nàng với sự giầu sang của các bạn. Nàng thấy mình quá tàn nhẫn….

Vai Hạnh nhẹ bỗng hẳn đi. Bà có bầu đã ngồi dậy. Hạnh liếc bà ta. Mắt bà cứ nhìn đăm đăm về phía đầu quan tài. Có tiếng bà lẩm bẩm rất bình thản:

– Tôi đi tìm nhà tôi từ ngoài mặt trận. Tôi đi tìm khắp các nhà thương, nhà xác. Tôi lật từng cái xác để tìm nhà tôi đã mười hai ngày. Lật từng cái xác…

Mắt bà như bất động. Mặt bà cũng bất động, chỉ có miệng bà mấp máy :

– Từng cái xác, từng cái xác đã thối, đã xình…

Hạnh bỗng rợn cả người. Nàng kinh hoàng nhìn bà ta. Bà ta gầy gò xanh xao là thế, bụng chửa vượt mặt, lại yếu đuối như thế, sao bà có thể làm được công việc cực nhọc nhường ấy. Đôi mắt bà nhìn vào phía quan tài không chớp, vẻ quê mùa của bà làm cho Hạnh khó tìm thấy cái sức mạnh nào đã đẩy bà đi mười hai ngày trời để mà lật từng cái xác tìm chồng.

Phi cơ chao đi. Một quả xoài rơi xuống sàn, thằng bé út chộp lấy. Bên này, bà có bầu vội đỡ lấy bát hương vào lòng thì thầm:

– Anh ơi ! Em còn làm gì cho anh, còn làm gì cho anh được nữa, anh ơi!

Hạnh xiết chặt tay bà. Bà mới đáng thương chứ không phải người nằm trong kia. Nằm đấy là yên nghỉ rồi. Vậy mà bà không nghĩ tới mình, chỉ nghĩ tới sự gì còn có thể làm được cho chồng. Chao ôi! Lòng người đàn bà này sao mà rộng rãi và đầy tình thương yêu đến thế.

Bỗng bà ngồi thẳng dậy đăm đăm nhìn áo quan. Hạnh tưởng như xuyên qua lớp gỗ, đôi mắt người chồng đang mở ra tha thiết nhìn vợ. Đôi mắt đầy yêu thương trìu mến. Đôi mắt của Khánh vẫn nhìn nàng. Hạnh phúc ở bên cạnh nàng như đôi tay đối với người lành mạnh. Đối với người lành mạnh, sự hiện hữu của đôi tay không có nghĩa gì cả. Nhưng nếu có một tai nạn xẩy đến thì sự mất mát đôi tay mới thật sự là một tai họa hãi hùng và đã quá trễ rồi.

Hạnh nhìn suốt một lượt từ bà cụ già tới bốn mẹ con, những người lính, lá cờ, tất cả đều mơ hồ nhòe nhọet một mầu mờ nhạt, hai hàng nườc mắt lăn dài. Nàng quay về phía cửa sổ máy bay nhìn xuống, dưới kia là Ngũ Hành Sơn xa lạ. Hạnh muốn chiếc máy bay quay trở lại. Nàng thấy tiếc những thời giờ phí phạm đang trôi. Nàng muốn chắt chiu níu giữ thời khắc của tình yêu như người biển lận xót những đồng tiền phung phí.

Nàng thiết tha muốn trở về để được xà ngay vào lòng Khánh. Và Khánh sẽ hôn lên tóc nàng. Rồi nàng sẽ ôm con đi tắm. Con bé Nga bé bỏng của nàng, với hai cái má xệ xệ, cái bụng phệ phệ và bàn chân mũm mĩm thô kệch.

Mơ hồ, Hạnh thoáng thấy chị Dung mỉm cười trìu mến.

Đỗ Phương Khanh
(Trong tập truyện ngắn Hương Thu)

Vài nét về Đỗ Phương Khanh

Image

Đỗ Phương Khanh sinh ngày 9 tháng 8 năm 1936 tại Hành Thiện, Xuân Trường, Nam Định, xuất hiện lần đầu với truyện ngắn Đi Mua Giầy trên Giai Phẩm Văn Hóa Ngày Nay của Nhất Linh kể từ số 4 (tháng 8-1958). Bà có 3 truyện ngắn được Nhất Linh chọn in trên Giai Phẩm này ở các số kế tiếp. Sau khi Văn Hóa Ngày Nay đình bản, bà qua cộng tác với tạp chí Tân Phong của nhà văn Nguyễn thị Vinh với nhiều truyện ngắn khác, sau xuất bản thành tập truyện Hương Thu do Đông Phương ấn hành.

Sau biến cố Tết Mậu Thân 1968, bà về làm quản lý cơ sở ấn loát Hồng Lam ở Sài Gòn do Linh Mục Cao văn Luận làm Giám Đốc.

Đầu thập niên 70, bà giữ vai trò quản lý trị sự cho tuần báo Thiếu Nhi đồng thời phụ trách trang Vườn Hồng và sinh họat với Gia Đình Thiếu Nhi là một tập hợp độc giả của tuần báo này cho tới năm 1975.

Cũng trong thời gian này, Đỗ Phương Khanh phụ trách trang Nhi đồng cho nhật báo Hòa Bình với bút hiệu Mai Loan và là người phụ trách trang Phụ Nữ của nhật báo Dân Chủ cho tới năm 1975.

Bà cũng là Giám Đốc vườn trẻ Anh Vũ, một cơ sở mẫu giáo chuyên dạy trẻ em theo phương pháp Montessori từ năm 1973 tới 1975.

Tháng 4 năm 1980, bà cùng hai ái nữ vượt biên, tới được bờ biển Mã Lai và nhập trại tỵ nạn Pulau Tengah tại Mã Lai, sáu tháng sau đi đoàn tụ với gia đình (nhà văn Nhật Tiến) ở Hoa Kỳ vào tháng 10-1980.

Tại Hoa Kỳ, bà dịch những tài liệu về Bảo Vệ Lòai Vật và những câu chuyện của J. Krishnamurti với những bút hiệu Danny Việt, Vy Khanh …, đồng thời biên soạn “Chương trình tìm hiểu Phật pháp Tuệ Đăng” phát thanh hằng tuần trên Little Saigon Radio và Hồn Việt TV với bút hiệu Liên Hương.

Bà hiện cư ngụ tại Nam California.

 

Đừng quá “khác” khi xưa

Hỏi :

 Tôi năm nay gần 40 tuổi, lập gia đình được vài năm và có 2 cháu rất xinh xắn. Chồng tôi đi làm còn tôi ở nhà chăm sóc con còn rất bé đã được hai năm. Đời sống gia đình vừa đủ. Đi làm về chồng tôi giúp tôi việc nhà và chăm sóc con.

Vì 2 cháu còn quá bé, hai vợ chồng rất bận rộn và ít có thời gian cho nhau. Nói là ít chứ không phải là không có, nếu chồng tôi dành thì giờ ít ỏi này cho tôi. Tôi tôn trọng sở thích riêng của ảnh và hiểu rằng mỗi người cần có thời gian riêng cho công việc của mình, nhưng nếu thỉnh thoảng ảnh biết nghĩ tới tôi mà dành cho tôi chút thời giờ thì tôi không nghĩ đòi hỏi này là quá đáng. Tôi cố gắng thay đổi quan hệ vợ chồng và nhiều lần nói chuyện để hiểu nhau. Chồng tôi tỏ ra hiểu biết, xin lỗi và hứa thay đổi. Nhưng chỉ thấy nói mà chẳng thấy làm.

Tôi cũng không thể trách ảnh được. Một ngày 24 tiếng mà công chuyện và đi làm đòi hỏi và chiếm hết thì giờ. Ngủ ngày vài tiếng là quý lắm. Dù biết vậy nhưng tôi cũng vẫn thấy buồn. Gần 40 tuổi, không trẻ không già, nhưng cuộc sống sao thấy khô khan và nhàm chán quá.

Tôi hy vọng vài năm sau, khi 2  cháu lớn một chút, cuộc sống giữa 2 vợ chồng sẽ đỡ buồn chán. Nhưng đợi vài năm sao thấy quá xa xôi và liệu sau thời gian chờ đợi này sẽ có gì thay đổi ???

Tôi mong chị sẽ có vài lời giúp tôi sống sao để thấy mỗi ngày không chỉ có tã, sữa và tối đi ngủ thui thủi một mình, mà là một ngày đỡ đen tối và chán nản. Cám ơn chị.

 HN. – Norwalk 

Đáp:

Đọc thư bạn, Thuần Nhã lại nghĩ đến hình ảnh tiêu biểu của những gia đình Việt nam tại quê nhà cách nay chừng sáu, bảy chục năm. Đó là vào thời mà những loại ca dao như:

“Con gái là con người ta,

Nàng dâu mới thực mẹ cha MUA về ”

“Trai ƠN vua đứng mũi thuyền rồng,

 Gái ƠN  chồng tay bồng con thơ “, 

… thường xuyên được nhắc tới. Bạn thấy không, thời đó, được bế con là đã phải “ơn ” chồng rồi đó! Người phụ nữ sau khi lấy chồng chỉ còn biết chúi mũi vào công việc hầu hạ nhà chồng, đầu tắt mặt tối, xốc xếch lấm lem, không biết đến “hạnh phúc lứa đôi” là cái gì đâu.

Nhắc lại chuyện xưa tích cũ cho giãn thần kinh một chút thôi, bạn ạ. Bây giờ Thuần Nhã xin cùng bạn tâm tình. Vì thư bạn viết kín đáo, nên Thuần Nhã xin tóm lược lại vài ý, như sau:

– Vợ chồng bạn mới kết hôn chừng 3 hoặc 4 năm và có hai cháu, hoặc là sinh đôi, hoặc là chỉ cách nhau một năm, cháu bé mới 2 tuổi.

Vì hai cháu quá nhỏ, nên bạn rất bận bịu, do đó, sau khi tan sở trở về, anh nhà cũng phụ giúp bạn một tay.

Sau khi được anh nhà phụ giúp trong việc săn sóc các cháu, ba mẹ con bạn ôm nhau đi ngủ, không có chuyện vợ chồng âu yếm mặn nồng gì, vì anh nhà cũng cần thời giờ cho những sở thích của anh (thí dụ say sưa với computer chẳng hạn), sau khi đã dành gần hết cả ngày cho sở làm và phụ bạn trong việc nhà.

Hẳn là sự xa cách của anh đã tới mức quá đáng cho nên bạn đã phải nhiều lần nói chuyện với anh, mong hai người sẽ hiểu nhau hơn. Anh nhà tỏ ra hiểu biết, nói lời xin lỗi, nhưng không biểu lộ bằng hành động thực tế là anh bù đắp, sưởi ấm cõi lòng bạn.

Bạn HN thân mến,

Bây giờ Thuần Nhã thử đứng vào vị trí anh nhà để nhìn vấn đề nhé.

Mãi đến tuổi trên dưới bốn mươi, hai bạn mới kết hôn. Như thế, hai bạn hẳn là cũng xây đắp nhiều kỳ vọng cho đời sống lứa đôi, muốn có những ngày sống tươi vui, tràn ngập hạnh phúc của thời gian trăng mật. Thế nhưng hai bạn đã sớm có ngay hai cháu với công việc nhà bận bù đầu, có thể là đã đưa tới tình trạng vì không có thời giờ, bạn cũng bỏ rơi luôn sự vén khéo, gọn gàng, chải chuốt của thời con gái. Thay vào đó, có thể bạn đã trở thành một bà mẹ xốc xếch, bận rộn lu bù, cằn nhằn về những việc linh tinh không hoàn tất, v. v …

Hằng ngày nhìn vào cái cảnh tượng như thế, chính anh nhà cũng thấy nản, mà không muốn nói ra. Sự kiện  “Tôi cố gắng thay đổi quan hệ vợ chồng và nhiều lần nói chuyện để hiểu nhau. Chồng tôi tỏ ra hiểu biết, xin lỗi và hứa thay đổi. Nhưng chỉ thấy nói mà chẳng thấy làm.”… nói lên rằng có thể là anh ấy đã nản, không muốn cãi, chỉ ừ  ào cho qua chuyện mà thôi.

Cái khổ cho phụ nữ chúng ta sống vào thời đại này là chúng ta không còn được quyền ngồi nhà cho chồng nuôi như khi xưa nữa, nhưng cũng nhờ vậy mà chúng ta thoát ra được khỏi cái cảnh ông chồng phát tiền chợ cho, mình chỉ biết lo cơm nước, con cái, còn ông ta thì tự do bồ bịch bên ngoài, thậm chí còn ngang nhiên lập phòng nhì, phòng ba,..v….v… Và đời sống tinh thần của người phụ nữ  thời nay cũng được nâng cao, trong hôn nhân, người phụ nữ cũng có quyền đòi hỏi hạnh phúc như nam giới, chứ không còn là công cụ để chiều chồng và làm máy đẻ.

Thuần Nhã góp ý với bạn là, tạm thời trong thời gian các cháu còn nhỏ quá, bạn ở nhà săn sóc các cháu, nhưng cũng sửa soạn sẵn những phương tiện để có thể sớm gửi các cháu vào trường vườn trẻ, khi các cháu đủ tuổi, rồi kiếm việc để đi làm, bạn ạ. Hầu hết phụ nữ chúng ta trong thời buổi này đều phải đi làm, trước là nhờ có hai pay checks, sự chi tiêu cũng bớt phải tính toán quá, nó làm mụ người đi. Sau nữa là, nhờ có ra ngoài, đời sống tinh thần cũng bớt bó chặt trong bốn bức tường, bạn cũng có thêm những hiểu biết vòng quanh thế giới để chiều về quanh bàn ăn, hai người còn có thêm đề tài thảo luận với nhau, nhờ vậy mà cuộc sống tinh thần thêm phần linh động. Sự kiện bạn có đi làm nó cũng khiến cho chính bạn thấy thêm tự tin, bớt bị mặc cảm, tủi thân.

Trong khi chờ đợi chuyện sẽ đi làm, xin bạn quan tâm đến những câu chuyện với nhau, nên bớt nói về tiền bạc hoặc những đề tài nặng về vật chất, và xin bạn để ý cách ăn mặc, trang điểm, sao cho đừng quá khác khi xưa, lúc hai người còn đang trong thời kỳ hò hẹn.

Có một cặp vợ chồng, bạn của Thuần Nhã, bỏ nhau. Người chồng than với Thuần Nhã là anh ta không bỏ người anh ta yêu khi xưa, mà bỏ một người khác, vì vợ anh ta ngày nay đã khác hẳn người mà anh ta đã từng say mê, cả về tính tình lẫn hình thức bề ngoài.

Thuần Nhã không so sánh họ với trường hợp bạn, nhưng tục ngữ có câu: ” Lượm kinh nghiệm của người khác mà xài thì mình đỡ phải trả giá”,

… cũng hay, bạn nhỉ.

Thân chúc bạn sớm tìm lại những ngày hạnh phúc như khi trước.

Thuần Nhã (ĐPK)

Có phải vì tránh “child support” chăng?

Hỏi:

Nhiều người bảo em yêu nhiều nên lận đận, em nghiệm ra hình như họ nói đúng. Hồi còn là sinh viên năm thứ ba, em có cảm tình với một bác sĩ hơn mình 10 tuổi. Sau 3 năm yêu đương, vì cảm thấy anh ấy giống như một người anh đáng tin cậy hơn là bạn trai, em đã nói lời chia tay. Tất nhiên, anh ấy không đồng ý và lúc nào cũng khuyên em phải biết nuôi dưỡng tình cảm bấy lâu nay.

Sau đó, em gặp và yêu Bình. Anh Bình rất tốt bụng, khéo tay, khôi hài, mỗi lần ở bên cạnh Bình, em cũng cảm thấy được một hạnh phúc thật sự. Lúc đó, gia đình em rất khó khăn, mẹ em đã mất, bố em vắng nhà thường xuyên, có khi cả tuần mới về nhà lo toan những việc lặt vặt trong nhà rồi lại đi tiếp. Trách nhiệm của một người chị cả không cho phép em được nghĩ đến hạnh phúc bản thân. Em đã khước từ lời đề nghị kết hôn của Bình.

Một năm sau, em gặp Định, chồng em bây giờ. Khi yêu, em đã thẳng thắn nói với anh rằng không còn trinh tiết nữa bởi em đã trao cho Bình. Định nói chuyện đó không quan trọng. Chúng em kết hôn, thời gian đầu vợ chồng sống rất hạnh phúc. Đến khi sinh con đầu lòng, tình cảm của Định đối với em bỗng lạnh nhạt, anh lại còn vụng trộm, lăng nhăng với những bạn gái thời còn đại học. Em vô cùng đau khổ và đã đề nghị với Định hai đứa nên ly dị. Định không đồng ý và nói rằng anh chọn em chứ không phải cô bạn.

Sau nhiều lần cải vã, giận hờn, lúc tan, lúc hợp, vợ chồng em lại sinh thêm một cháu nữa. Song dường như đứa con ấy cũng không thể cứu vãn hạnh phúc gia đình. Định vẫn ngoại tình, muốn đi thì đi, muốn về thì về, cư xử như một người thuê phòng không hơn không kém. Còn em cảm thấy mệt mỏi lắm rồi, không còn đủ khả năng, nghị lực để mong hàn gắn cái tình cảm dối trá, hời hợt này nữa. Chị nghĩ em có nên dứt khoát hẳn với Định hay không? Chị có nghĩ rằng Định không muốn ly dị với em âu cũng là vì muốn trốn cái trách nhiệm “child support” sau khi ly dị. Em nhiều lần cũng nghĩ về vấn đề này, nhưng em không biết em nghĩ có đúng hay không. Em thì hiện đang là software engineer cho một cơ quan của thành phố. Em nghĩ em cũng đủ khả năng để nuôi hai đứa con một mình em. Em xin cảm ơn chị.

T.H., Hayward

 Đáp:

Em T. H. thân mến,

Chị xin phân tích phía em trước khi nhìn qua phía Định, nghe em.

Người yêu dầu tiên của em hơn em 10 tuổi, vì thế mà đã chín chắn, chăm lo săn sóc em quá chu đáo, có thể là thiếu tính cách bồng bột, lãng mạn, đến nỗi khiến cho em “Sau 3 năm yêu đương, vì cảm thấy anh ấy giống như một người anh đáng tin cậy hơn là bạn trai, em đã nói lời chia tay. Tất nhiên, anh ấy không đồng ý và lúc nào cũng khuyên em phải biết nuôi dưỡng tình cảm bấy lâu nay”. Tuy nhiên, em đã phát chán với sự săn sóc “như một người anh đáng tin cậy hơn là bạn trai, …” của anh ta, nên em đã quả quyết cắt đứt.

Sau đó,  “em gặp và yêu Bình. Anh Bình rất tốt bụng, khéo tay, khôi hài, mỗi lần ở bên cạnh Bình, em cũng cảm thấy được một hạnh phúc thật sự”.

Lần này thì có thể nói rằng em đã gặp đúng đối tượng, vì em đã cảm thấy được một hạnh phúc thật sự, em đã ăn ở với Bình như vợ chồng. Nhưng khi Bình cầu hôn thì “Lúc đó, gia đình em rất khó khăn, mẹ em đã mất, bố em vắng nhà thường xuyên, có khi cả tuần mới về nhà lo toan những việc lặt vặt trong nhà rồi lại đi tiếp. Trách nhiệm của một người chị cả không cho phép em được nghĩ đến hạnh phúc bản thân. Em đã khước từ lời đề nghị kết hôn của Bình”.

Nhưng chỉ một năm sau thì em gặp Định, và em đã kết hôn với Định, dù em đã “yêu” Bình đến nỗi trao thân cho anh ta.

Câu hỏi đặt ra là:

Tại sao em lại phải vì lo cho các em mà không được kết hôn với Bình, nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó lại có thể kết hôn với Định?

Tại sao em không thể vẫn kết hôn với Bình mà vẫn lo cho các em được, thí dụ sau khi cưới cả hai cùng ở chung trong nhà, và cả hai cùng “lo cho các em”?

Hỏi như vậy, không phải là chị muốn làm khó em, mà là chị muốn mổ xẻ căn bệnh ngay tại gốc, trước nhất là về phía em, để chúng ta tìm ra đầu mối của sự bế tắc này, có thế mới tìm ra lối thoát, em à.

Về “người yêu” đầu tiên, em bỏ vì lý do em không thích có cuộc sống buồn tẻ.

Về “người yêu” thứ hai, Bình, dù em nói là vì lý do gia đình, chị vẫn có cảm tưởng là còn lý do nào khác mà em không nói ra, vì lập luận “hy sinh cho gia đình nên không thể lấy chồng” của em không vững.

Nhưng dầu sao, chỉ một thời gian sau, em cũng đã “yêu” và lấy Định. Hình như em hơi dễ dãi và hoang phí khi dùng từ ngữ  “yêu”.

Có câu: “Người ta cưới một người rồi ly dị người khác”, câu đó có nghĩa là khi còn trong thời gian yêu đương, hai người cùng tỏ ra đáng yêu, nhưng khi đã cưới nhau rồi, thì hai người đều có cảm giác “chắc ăn” nên từ đó, họ coi nhau như vật sở hữu, như món đồ dùng cũ trong nhà, không sợ mất, nên không quan tâm, không thấy cần phải tôn trọng nhau nữa, vì thế, trong cách cư xử với nhau, dường như mỗi người đã trở thành người khác.

Nói vậy, ý chị muốn hỏi là em có ở vào trường hợp kể trên không? Cứ xét theo hai mối tình đầu của em, thì cung cách cư xử của em có vẻ là người hơi nông nổi, và cũng có vẻ như  ít quan tâm đến nỗi lòng của “người yêu em”, khi em muốn chấm dứt, thường em chỉ quan tâm đến những điều lợi hại về phía em mà thôi.

Có bao giờ em đặt lại vấn đề là chính em đã làm gì đó khiến cho Định không còn muốn nồng nàn với em nữa chăng? Và nếu điều đó là có thật, thì giả tỉ như em thay đổi nếp suy nghĩ, cung cách cư xử, tình thế có hy vọng cải thiện chăng?

Có câu: “Đời như tấm gương, mình cười thì đời cười với mình”, em thử cười xem tấm gương tình vợ chồng có cười với em không? Nếu chuyện cười đó mà xẩy ra thì thật là quá may mắn cho hai cháu nhỏ, nó sẽ có cả cha và mẹ, để mà yêu thương, đùm bọc, cho các cháu sống vui với đời.

Trong trường hợp không thể cải thiện thì cũng đành phải chia tay, vì ngày tháng của cuộc đời qua đi trong sự buồn tủi, hờn giận như thế thì cũng chẳng có gì là tốt đẹp cho cả hai, em ạ.

Câu em hỏi: “Chị có nghĩ rằng Định không muốn ly dị với em âu cũng là vì muốn trốn cái trách nhiệm “child support” sau khi ly dị?”, chị không thể trả lời, vì chị không thể biết trong đầu Định nghĩ gì và cũng không đủ dữ kiện để suy luận. Nhưng có khi nào em nghĩ rằng Định cũng rất muốn cùng sống với em và hai cháu, nhất là hai cháu còn quá nhỏ, nên cứ nấn ná chăng? Vả lại, chẳng lẽ chỉ vì không muốn trả tiền “child support” cho các con mà Định đành phí phạm hẳn một thài gian dài của cuộc đời, chịu sống trong cảnh chỉ còn là “người thuê phòng”, mà lại là “người thuê phòng đáng ghét” để chờ cho các cháu tới tuổi thành niên, không thể tự do đi tìm hạnh phúc với những người bạn gái hiện nay, nếu Định muốn hay sao?

Điều quá buồn trong cuộc đời là khi người ta yêu nhau, người ta có thể chết vì nhau, mạng sống cũng không tiếc. Nhưng khi bỏ nhau, chuyện tiền bạc biến thành đám mây đen ngòm bao phủ cả nhân cách con người khi nghĩ về nhau và nếu đã nhìn nhân cách nhau qua đám mây “tiền” như thế, e rằng những kỷ niệm đẹp về nhau cũng khó tránh bị đám mây đó xóa nhòa mất rồi, em ơi!

Thân chúc em, Định và hai cháu mọi điều tốt lành.

Thuần Nhã (ĐPK)

Cảnh đẹp người vui trên đất Nhật


Thuở bé tôi thường có những giấc mơ lạ. Tôi thấy mình lang thang trong những khu vườn sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp và đầy hoa lá xanh tươi. Trong mơ, tôi có niềm an lạc nào đó mà nếu bất thình lình tỉnh dậy, tôi tiếc lắm. Thậm chí có lúc tôi lại muốn đi ngủ để gặp lại những giấc mơ đẹp như thế. Sau này, khi đọc sách thấy những khu vườn Nhật gọn gàng, ngăn nắp, mầu sắc hài hòa, tôi lại nhớ những giấc mơ xưa. Có lần tôi kể lại cho một ông bác tinh thông Phật pháp, ông bảo:

– Có lẽ trong những kiếp quá khứ, cháu đã từng sống ở bên Nhật nên hình ảnh còn đọng lại trong tàng thức, là cái kho chứa tâm linh của cháu, vì thế trong mơ nó hiện lên đấy.

Càng thêm tuổi thì những giấc mơ có vườn hoa đẹp càng ít dần. Nhưng tôi vẫn thích những bức tranh có cô gái Nhật mặc kimono bới tóc thật đẹp, hoặc chàng hiệp sĩ Nhật mắt xếch, tay lăm lăm thanh kiếm.

Tuổi thơ của tôi chìm đắm trong khói lửa mịt mù của những năm dài kháng chiến chống Pháp. Gia đình tôi tản cư lưu lạc vào những vùng rừng sâu núi thẳm, người ít cây nhiều. Tôi lớn lên bên những dòng suối trong, những bóng nắng chiếu xuyên qua khe lá, ánh chiều vàng ngả xuống núi, tiếng lá cây cây xào xạc, tiếng chim chóc, khỉ, dơi, đủ loại động, thực vật và trong những giấc mơ đẹp đôi khi chợt tỉnh giấc vì tiếng rống của hùm beo đi tìm mồi.

Quen sống với thiên nhiên như thế nên sau này, khi đã trưởng thành, đã có cuộc đời ổn định, tôi thường mơ ước có dịp được đi du lịch để thưởng thức cảnh trí êm đềm với hoa thơm cỏ lạ.

Tôi cũng đã được tới năm bảy quốc gia, tuy vậy, trong lòng vẫn muốn được đi thêm, thấy thêm cho “mở rộng tầm mắt”. Nhưng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ảm đạm, quỹ hưu trí 401K tự nhiên đã biến mất một phần ba, tôi cũng tự nhủ hãy tạm hoãn mơ ước, chờ lúc kinh tế phát triển trở lại.

Nhưng chuyện đời thường không theo dự tính của mình, mà xuất hiện rất tình cờ, nhà Phật có câu “vô thường” và câu “đủ nhân duyên” thật hay, tôi kinh nghiệm nhiều chuyện như thế đã xảy ra trong đời, như lần này vậy.

oOo

Một hôm tôi tới hãng du lịch Five Oceans để hỏi giá vé cho người bạn muốn đi hành hương, gặp cô Tanya Diệu Đạt, một Tour Director của hãng này, tính tình vui vẻ, nhanh nhẩu, tận tâm, mà tôi đã cảm nhận qua vài lần đi trong đoàn của cô. Nhìn thấy tôi, cô vừa cười vừa hỏi đùa:

– Bác lúc này trông khỏe mạnh đẹp lão quá, cháu có Tour 2 tháng nữa đi Trung Quốc, bác muốn gia nhập cho vui không?

Tôi cũng đùa lại:

– Đang recession phải keo kiệt, Trung Quốc đi rồi, giá là đi Nhật thì tôi liều mạng thôi.

Nào ngờ cô mau mắn:

– Cháu cũng có Tour đi Nhật nè, 10 ngày nữa thôi, bác đi thật không?

Tự nhiên tôi thấy lòng náo nức, nhưng chưa trả lời mà chỉ cười trừ.

Về nhà, tôi đi tìm passport. Thì ra đã gần hết hạn. Tôi phone lại văn phòng nói cho Diệu Đạt biết là passport chỉ còn giá trị có 3 tháng nữa thôi, vậy thì không được rồi, phải còn thời gian là 6 tháng tính đến ngày trở về cơ mà. Tôi thất vọng hỏi:

– Làm sao bây giờ. Nói đi Nhật làm bác nghĩ tới các Zen Masters tác giả các sách mà bác đã từng được đọc, nhờ thế được hiểu thêm về cốt tủy của đạo Phật. Nay bác muốn đến sờ tay vào đất Nhật để cảm tạ các ngài. Bây giờ passport hết hạn, không còn thời gian để làm kịp, không đi được đâm ra buồn. Bác nhỡ tầu rồi.

Tanya Diệu Đạt trấn an ngay:

– Bác đừng buồn, bác đã muốn đi thì cháu sẽ giúp bác. Để cháu lấy hẹn rồi sẽ tới chở bác lên Los làm passport khẩn cấp.

Qua chuyến đi Hành Hương Trung Quốc mấy năm trước, tôi đã biết sự tận tâm của Tanya, nên mừng lắm. Đêm đó tôi vào giấc ngủ, lòng náo nức với phong cảnh Nhật Bản mà tôi tưởng tượng trong đầu.

Diệu Đạt giữ đúng lời hứa, sáng hôm sau mới 7:30AM, cô đã gõ cửa nhà tôi. Hóa ra cô đã lấy được hẹn gặp nhân viên sở Di Trú lúc 9 giờ nên phải dậy từ 4 giờ sáng để xong thủ tục cần thiết và lái 80 miles từ mãi tuốt gần San Diego đến nhà tôi tại Orange County vào giờ này. Từ nhà tôi lên Los Angeles nếu không kẹt xe thì chỉ 1giờ 30 phút, nhưng nếu vào giờ cao điểm, mọi người đổ ra đường đi làm thì có thế tốn cả 2, 3 tiếng đồng hồ như không. Và như thế chúng tôi sẽ lỡ hẹn với sở Di Trú.

Cho nên chúng tôi vội vã chạy ra xe, may mà tới Los vừa kịp giờ. Nhờ có sự tận tâm giúp đỡ của Diệu Đạt, sau hai buổi xếp hàng làm thủ tục và xếp hàng để nhận giấy, tôi đã cầm được passport mới trong tay.

Nay thì hình ảnh Nhật Bản không còn xa xôi nữa. Thời gian trôi qua thật lẹ, cuối cùng, tôi đã đặt chân lên đất Nhật.

oOo

Cảm giác đầu tiên của tôi khi bước vào không gian Nhật Bản là một cảnh tượng sạch sẽ, trong trẻo với những lời trao đổi rất nhẹ nhàng. Nhân viên Hải Quan coi giấy tờ, yêu cầu tôi lăn tay với lời nói êm ả, gương mặt ôn hòa như bạn bè trò chuyện, khác hẳn gương mặt khó đăm đăm của nhân viên ở đâu đó khi tôi về thăm quê hương.

Tôi bỗng thấy dường như tinh thần Thiền tỏa sáng từ ngay nơi những người dân thường. Trong một tuần lễ lưu ngụ tại Nhật, cảm giác đó của tôi càng thêm sâu sắc. Tôi thấy họ rất tự trọng. Từ khi tới cho đến khi trở lại Mỹ, tôi không hề thấy một người hành khất nào, không hề có cảnh người ta lôi kéo mời chào mua hàng và điểm đặc biệt là họ không nhận tiền tip.

Tôi cũng có một kỷ niệm đẹp trong việc “tiền tip” này. Số là, trong một dịp phải leo dốc cao, tôi dùng phương tiện xe kéo. Đây cũng là một điều thú vị mà tôi không ngờ. Có lẽ nước Nhật nhiều danh lam thắng cảnh tọa lạc trên cao nên họ có hãng xe kéo mà chi nhánh gần như khắp nước. Nhân viên kéo xe là những thanh niên tinh thông võ nghệ, rất mạnh khỏe, nhanh nhẹn. Họ lĩnh lương tháng như công tư chức chứ không giống xe xích lô tại Việt Nam, nơi mà ngày nào không có khách ngồi xe là đói.

Dốc khá cao, thấy cậu thanh niên khòm lưng vất vả quá, tôi trạnh nghĩ tới đứa con trai út, vào những ngày khó khăn khi miền Nam mới xụp đổ, nó cũng vất vả ngược xuôi chở đồ, vác giấy, thồ rơm kiếm thêm tiền giúp bố mẹ, cũng cực nhọc như cậu này. Lòng dưng dưng, tôi móc túi lấy ra tờ giấy bạc dúi vào tay cậu. Cậu ta quyết liệt chối từ, cố gắng giải thích một cách khó khăn bằng tiếng Anh cho tôi hiểu rằng cậu làm việc để kiếm tiền chứ không nhận tiền ”được cho vì lòng trắc ẩn”. Tôi cũng phải dùng thứ tiếng Anh nghèo nàn của tôi để giải thích rằng “đây không phải là tiền tip, mà là gift tôi tặng cậu vì nhìn cậu tôi nhớ tới con trai tôi”.

Thấy cậu ta vẫn khăng khăng không nhận, người bạn đồng nghiệp ghếch xe ngay bên cạnh cậu nãy giờ đứng nhìn, bỗng cúi xuống ghé vào tai cậu nói nhỏ một tràng tiếng Nhật, tôi thấy cậu ta gật gật đầu rồi cười mà cầm lấy tờ giấy bạc “gift”. Tôi đoán có lẽ người bạn đã nói:

– Bà cụ này đi xa nhớ con, anh cầm lấy cho bà vui.

Phải vậy không nhỉ? Thế thì cậu lại nhận tiền vì lòng trắc ẩn đối với tôi rồi.

Chuyến đi Nhật này chỉ có một tuần lễ mà làm cho nội tâm tôi phong phú biết mấy. Tại phi trường Tokyo International Airport, chúng tôi gặp cô hướng dẫn viên địa phương. Sau này, qua bảy ngày đi với cô, lúc gần chia tay, nhân lúc chỉ có hai người, tôi thì thầm bên tai cô mấy câu “Người đi qua đời tôi, Không nhớ gì sao người…”. Cô tròn mắt:

– Bà hát gì vậy, dịch cho tôi hiểu với.

Tôi bèn dịch ra Anh ngữ, dịch xong, tôi liếc qua thấy mắt cô ướt ướt. Sony Tsai, tôi nhớ cô quá, bẩy ngày trời, em luôn cặp chặt cánh tay tôi vì sợ rằng tôi, một bà già ngoại quốc, đi đứng loạng quạng sẽ ngã, hoặc sẽ lạc vào rừng người xa lạ. Cầu mong em bớt hút thuốc lá để lần sau qua Nhật, tôi còn có dịp gặp em.

oOo

Đêm đầu tiên tại khách sạn, tôi ngơ ngác trước những chỉ dẫn cách sử dụng đồ điện tử toàn bằng tiếng Nhật. Có lẽ người Nhật đề cao tự ái dân tộc quá lố nên không dùng ngoại ngữ. Nhưng Anh Ngữ đã thành tiếng quốc tế, chẳng nên tị hiềm mà không dùng, gây phiền phức cho khách mà cũng mất thì giờ của nhân viên. May mà họ đáp ứng rất nhanh, tôi vừa điện thoại xuống văn phòng yêu cầu cử nhân viên chỉ dẫn thì chỉ mới khoảng hơn một phút đã nghe tiếng gõ cửa rất nhẹ rồi một cậu thanh niên xuất hiện cúi chào và nói nhỏ bằng tiếng Anh xin được giúp đỡ điều tôi cần.

Nhìn phong thái ôn hòa, trầm tĩnh của cậu và tiếng khép cửa nhẹ nhàng như tiếng mỏ chim gõ vào thân cây khiến tôi nhớ lời vị thiền sư căn dặn học trò:

– Ông đóng cửa nhè nhẹ thôi, trước là người chung quanh không bị giật mình, sau là những con sâu mọt trong cánh cửa không sợ chết điếng.

Ứng xử như thế quả thật đã nói lên tinh thần bình đẳng và tôn trọng muôn loài chúng sinh của nhà Phật.

Nước Nhật nhỏ bé, xinh xắn, không như Trung Quốc, nên khi di chuyển trong nội địa, chúng tôi dùng phương tiện xe hơi. Đoàn chỉ có 10 người nhưng cô trưởng đoàn yêu cầu hãng cung cấp xe 24 chỗ để chúng tôi ngồi cho thoải mái. Đi xe hơi như thế, chúng tôi thấy được rất nhiều cảnh đẹp, từ những rừng hoa mênh mông, những dòng suối uốn lượn, cảnh ánh mặt trời phản chiếu lóng lánh trên đỉnh núi Phú Sĩ, những căn nhà cổ xưa mà tôi tưởng như trong đó còn đang có những phụ nữ mặc kimono quỳ gối cởi giầy cho chồng. Tôi nói lên điều‎ này làm cho mấy bác trong xe cười lăn ra:

– Thôi đi bác, ngày nay mà mơ mộng vợ cởi giầy cho thì có mà chết, nó cởi xong tiện tay nó xách ngay giầy phang cho bể mặt.

Những người bạn đồng hành vui tính và thật là dễ mến của tôi trong những ngày tươi đẹp đó, này là bác Tịnh Trang, tôi còn nhớ hình ảnh bác lui cui lục giỏ tìm kẹo ho mỗi khi nghe tiếng khục khặc của tôi, cảm ơn bác, thật ấm lòng biết mấy, này là cô bé Ngọc Dung dễ thương ơi là dễ thương, một tay thọc túi quần một tay cầm máy thu hình cha mẹ, hình các bác trong đoàn. Gọi là “cô bé” vì cô xinh xắn đáng yêu quá mà thôi chứ dường như cô là giám đốc một hãng nào đó bên Texas thì phải. Còn mẹ cô thì, ôi, ước gì tôi có được nét hiền hậu, tươi tắn của bà!

Tôi đã từng đi vài Tours với Tanya Diệu Đạt, chưa bao giờ tôi có bất cứ phiền lòng nào. Tanya đúng là có khiếu trưởng đoàn du lịch trời sinh. Cô ấy lập chương trình những địa điểm thăm viếng, nơi ăn uống ngủ nghỉ rất chu đáo hài hòa, bảo đảm sức khỏe thành viên trong đoàn từ lúc ra đi tới khi trở về đều không hề mất sức. Nhất là về vấn đề bệnh hoạn bất thình lình xảy ra cho các vị lớn tuổi, cô ấy giải quyết một cách rất chuyên nghiệp. Phần lớn các khách sạn đoàn lưu ngụ đều thuộc hạng cao cấp, để có thể có bác sĩ hoặc chuyên viên y tế sẵn sàng trong nội vi.

Tôi còn nhớ chuyến đi Hành Hương Trung Quốc năm 2005, đoàn rất đông và có nhiều vị lớn tuổi hoặc có những bệnh của người già như tiểu đường, cao máu, bệnh tim. Dù lớn tuổi, dù bệnh, quí vị đó muốn đi hành hương chiêm bái Phật tích nên Tanya rất hoan hỉ sửa soạn sẵn cho những tình huống khẩn cấp. Quả nhiên là một tối kia vào lúc 9 giờ, chuông điện thoại phòng trưởng đoàn Tanya reo, tiếng đầu dây bên kia hốt hoảng báo tin bác ngụ chung phòng bị khó thở. Ngay lập tức Tanya báo cho khách sạn và chưa đầy 5 phút, bác sĩ và y tá đã tới với bệnh nhân. Đêm đó Diệu Đạt và cô y tá thức cho tới sáng luôn. Bà cụ nằm nghỉ một ngày, qua hôm sau lại vui vẻ tiếp tục hội nhập vào với đoàn chúng tôi đi vãn cảnh chùa chiền.

Tanya tâm sự:

– Có người nói đưa các cụ già hoặc có bệnh kinh niên đi rất mệt. Nhưng cháu lại thấy rất nên đưa các cụ đi, vì càng ngày các cụ càng già thêm, càng bệnh thêm, chẳng lẽ các cụ không còn được đi hành hương, đi du lịch, không còn được thấy cảnh đẹp bốn phương nữa hay sao?

Trong chuyến đi Nhật lần này, kỷ niệm đẹp thì tôi giữ trong tâm nhiều lắm, chẳng thể nói cho hết lời. Nhưng có vài nơi đem lại cho tôi nhiều ấn tượng đặc biệt. Đó là quang cảnh khu chùa Thanh Thủy Tự (Kiyomizu Dera Temple) thuộc Duy Thức Tông, là một trong những ngôi chùa thờ Phật lớn nhất nước Nhật dựng trên gần đỉnh núi do sức chống của những cây cột gỗ qu‎í gắn vào nhau bằng những khớp gỗ, không dùng đến đinh sắt, cho nên trải qua nhiều trăm năm mà không bị đinh sắt han gỉ gây hư hoại đến sự vững vàng uy nghi. Sát bên là ngôi đền danh tiếng Jishu-Jinja Shrine, đền thờ Thần Tình Yêu, nơi có 2 tảng đá dựng cách nhau chừng 60 feet, được gọi là tảng đá tình yêu. Hai nơi thờ tự thuộc hai niềm tin khác biệt lại sánh vai hài hòa sừng sững tôn nghiêm trong cùng một khu, nói lên tinh thần hòa đồng tôn giáo tại Nhật, người đi lễ tới chùa Phật tọa thiền cho tâm hồn an lạc, thanh tịnh, rồi bước qua đền thờ Thần cầu nguyện cho tình yêu thăng hoa, được cùng người yêu l‎ý‎ tưởng đi trọn đường đời.

Ngoài ra, cảnh đẹp thần tiên mà tôi sẽ còn nhớ lâu là “Con đường của triết gia” (Philosopher’s Path). Con đường thật tuyệt vời! Ở giữa là dòng suối nhân tạo nước trong veo nhìn suốt tận đáy. Mỗi bên dòng suối là hai dẫy đá tảng xếp liên tục làm lối đi, song song với hai hàng cây anh đào hoa nở rộ rợp bóng, chạy dài hàng cây số, vun vút tít mù xa. Gió nhè nhẹ mơn man rung rinh rừng anh đào, những cánh hoa lả tả theo gió la đà xuống dòng suối bập bềnh trôi, người lữ khách bâng khuâng nhớ về quê hương xa xôi, có gia đình yên vui bên ánh lửa hồng trong căn nhà êm ấm.

Một điểm son dành cho giới khách sạn Nhật Bản là trong số sáu nơi tôi lưu ngụ, có hai khách sạn để sẵn cuốn The Teaching of Buddha ngay trong ngăn kéo bàn đầu giường, bên cạnh cuốn Kinh Thánh của đạo Thiên Chúa.

Chỉ có một tuần lễ trên đất Nhật mà chan chứa trong lòng tôi biết bao nhiêu kỷ niệm, với những người bạn đồng hành, với người hướng dẫn viên bản xứ, với người tài xế và chú kéo xe tử tế, với những sự dịu dàng ưu ái của mọi người chung quanh. Nhưng ‎ý‎ nghĩa nhất chính là niềm vui tôi được tới tận miền đất đã sản sinh ra các thiền sư uyên thâm Phật học, mà những sách luận giải của các ngài đã giúp tôi hiểu được cốt tủy của đạo Phật.

Xin cảm ơn đời, cảm ơn người, cảm ơn những danh lam thắng cảnh, những hoa thơm cỏ lạ mà tôi đã được thưởng thức trong một tuần lễ trên đất Nhật.

Liên Hương (ĐPK)

Cuộc đời cũng như dòng sông

Hỏi:

Chào chị Thuần Nhã,

Khi mới vào đại học em đã quen và có tình cảm với L., sau nhiều lần đi chơi, trò chuyện, và khoảng một năm sau thì em đã nói lời yêu L.. L. chỉ cười và nói rằng bây giờ thì chưa được và hỏi em có chờ được không. Tất nhiên là em nói có và vẫn nuôi niềm hi vọng. Nhiều lần em có hỏi L. về việc L. có bạn trai hay chưa, L. đều trả lời là chưa. Còn về phần em, em đã thật sự yêu cô ấy, em hay đến nhà L chơi và mọi người trong nhà L. rất quý mến em, dành cho em những tình cảm rất chân thành. Em cảm thấy mình thật may mắn.

Tuy nhiên, trong một tối em đã thấy L. đi ăn cùng với một người con trai khác, em không hề hỏi L. về chuyện đó, nhưng sau nhiều lần thì em không thể làm ngơ được nữa. Lúc đầu thì L. nói đó chỉ là bạn, em không tin và tìm cách gặp người con trai kia và được biết họ đã quen nhau từ lâu, từ thời L. còn học trung học. Anh ta nói anh ta biết khá rõ về em bởi vì L. đã nói hết cho anh ta những gì tụi em chia xẻ với nhau.

Tới khi đó thì L. đã không còn giấu em nữa. Em thật sự đau khổ và chấp nhận là người thua cuộc bởi em nghĩ mình đã bị L. lừa dối một cách tội nghiệp. Từ đó em không sang nhà L. chơi nữa vì em nghĩ chẳng còn gì để đến với nhau. Tuy nhiên, em lại tự hỏi, mình làm như vậy thì gia đình L. sẽ nghĩ gì về mình. Mọi người trong nhà L. sẽ nói mình chỉ  là một thằng con trai không ra gì, chẳng lẽ tình yêu là tất cả hay sao, còn tình cảm của mọi người khác thì sao, nhưng nếu đến nhà L. thì khó cho em quá.

Thưa chị, bây giờ em phải làm sao đây, chị có thể cho em một lời khuyên trong hoàn cảnh này. Cảm ơn chị nhiều.

Em,

T. – San Jose

***

Đáp

Đọc thư em, chị cảm nhận được sự chân thành, mộc mạc của tâm hồn em. Có lẽ gia đình L. quý em, dành cảm tình chân thành cho em, một phần cũng vì ưu điểm này của em.

Nhưng cái nhìn của các bậc phụ huynh và cái nhìn của các cô gái mới lớn, mơ mộng, có đôi chút khác biệt, em ạ. Cha mẹ và gia đình cô gái thường có thiện cảm với những chàng trai hiền lành, chất phác, trong khi nhiều cô gái mới lớn lại nhìn đời một cách lãng mạn, thích những chàng trai có nếp sống và tư tưởng phóng khoáng, đôi khi quá lố đến trở thành phóng đãng, đượm tính chất giang hồ, thậm chí có những ngôn ngữ, cử chỉ không còn phù hợp với nếp sống của các gia đình Á Đông có giáo dục nữa, nhưng nhờ thế nó mới ồn ào, mới vui, mới “fun”.

Cũng có khi không phải là vì cô gái thích loại người kể trên, nhưng cô ấy cần có người “hiểu” cô ấy, có thể là bạn tri kỷ của cô ấy, loại bạn thông cảm được những gút mắc trong lòng nhau, “nói ít hiểu nhiều”.

Cũng có khi cô gái có tâm hồn mơ mộng, thích quay về quá khứ, trọng kỷ niệm xa xưa. Mà đã nhớ về kỷ niệm trong quá khứ thì kỷ niệm nào cũng đều thấy êm đềm, đẹp đẽ.

Nếu L. ở trong mấy trường hợp kể trên thì có thể là anh chàng kia đã đáp ứng được những nhu cầu tinh thần của nàng rồi.

Em nên lặng lẽ rút lui ra khỏi đời nàng, không nên lui tới nhà nàng nữa, vì sự em lui tới có thể bị hiểu lầm như là em đang muốn lấy lòng gia đình nàng, chứ không phải vì thiện cảm của em đối với họ hoặc vì em là người ăn ở thủy chung. Trường hợp đó, nàng lại càng coi thường em, và có thêm đề tài để cùng “anh chàng kia” của nàng “thảo luận” về em. Sự ngưng lui tới của em sẽ không bị gia đình nàng hiểu lầm đâu, vì “biết con không ai bằng cha mẹ”, họ sẽ hiểu rõ mọi sự, em à.

Trong cuộc đời, có những lúc mình phải “biết lùi”, và “biết lùi” là biết một nghệ thuật sống đẹp.

Có một bài thơ về Yêu đẹp nhẹ nhàng, chị gửi tới em như một món quà tinh thần. Tác giả là một nhà thơ Trung Quốc hiện đại, tên là Phùng Chí, do Bích Hải dịch, như sau:

Tôi Là Một Dòng Sông Nhỏ 

Tôi là một dòng sông nhỏ,

Tình cờ chảy qua bên em

Em tình cờ đem bóng hình như ráng mây rực rỡ

Ngả vào ngọn sóng êm đềm.

 Tôi chảy qua một khu rừng rậm,

Ngọn sóng tôi lay động êm đềm

Đem bóng lá rừng xanh thắm

May thành xiêm áo cho em.

 Tôi chảy qua khóm hoa tươi nở

Ngọn sóng tôi trong vắt êm đềm

Đem bóng hoa rực rỡ

Dệt thành mũ miện cho em.

 Dòng sông tôi kết thúc cuộc hành trình

Chảy vào biển cả vô tình

Biển mênh mông sóng cuồng, gió dữ

Đánh rách áo xiêm, thổi tan cả mũ hoa rực rỡ !

 Tôi cũng lênh đênh theo sóng biển,

Lênh đênh đến nơi không bờ không bến;

Và bóng hình lộng lẫy của em

Cũng lộng lẫy hòa tan trong biển êm đềm.

Phùng Chí (1925)

 Cuộc đời cũng như dòng sông. Dòng sông không phải luôn luôn giống nhau, khúc này thì có thác, có ghềnh, dòng sông gầm thét, khúc kia thì dòng sông lặng lờ, êm đềm trôi. Qua cơn mưa trời lại sáng, em chân thật tốt lành như thế, sẽ có người chân thật tốt lành đương hiện hữu đâu đó trên thế giới này, sẽ tới với em.

Thân chúc em an lạc.

Thuần Nhã (ĐPK)

Những ngày xa xưa trên quê hương đâu rồi?

Hỏi:

Thưa bà,

Tôi ở với con gái và rể – vì con trai chưa thành gia thất. Rể và con gái tôi đều là bác sĩ. Tôi nghĩ ở với con gái dễ hơn là dâu.

Nói là ở chung nhưng thật ra nhà cháu rộng có làm thêm một phòng ngủ và bếp rất tiện cho một người ở. Tôi đi làm tối về nấu ăn và cho ngày mai bới đi làm, ngày nghỉ ở nhà săn sóc vườn nên hoa cỏ rất đẹp. Lâu lâu thì 2 mẹ con lại đi shopping hoặc cũng đi chợ. Vợ chồng con gái tôi ăn riêng và ở trên lầu.

Được 2 năm nay, bỗng cháu có ý định mua nhà khác ở vùng nhà giàu trên đồi với lý do rất chính đáng: vì vùng này bây giờ họ cho housing nhiều quá, phần đông là người mới qua. Họ có cách sống giống ở VN — cả ngày ở nhà và coi phim bộ — vài ba ngày lại chửi bới con cái, đuơng nhiên là bằng tiếng Việt.

Thật sự, tôi không chịu nổi họ, chứ nói gì con tôi học hành đỗ đạt bên này. Nhưng con gái tôi dọn ra thì không mang tôi theo — lý do: nhà mới vừa đủ hai phòng và chúng không muốn tôi ở chung.

Tôi nay đã 60, nay đau mai yếu, lại bị cao máu, vả lại 5-3 năm nữa cũng về hưu ở nhà cả ngày làm sao ở một mình được. Tôi đã khóc lóc nói ra ý tưởng cô đơn của mình, nhưng con gái tôi bảo:

“Ở  Mỹ có ai con cái ở chung với cha mẹ đâu?”

Ở địa vị tôi, bà Thuần Nhã nghĩ ra sao?

Xin chân thành cảm ơn bà nhã ý chia sẻ cùng tôi.

Độc giả – Oakland

 Đáp: 

Thưa bà,

Đọc xong thư của bà, lòng nặng trĩu, tôi mở cửa bước ra vườn. Chiều hôm nay trở gió, bầu trời u ám, sương phủ mờ rặng núi xa xa.

Những ngày xa xưa trên quê hương đâu, đâu rồi?

Quê hương chúng ta, ở đó có cô Nguyên, nhà gần chợ Nguyễn Tri Phương, có bà mẹ bị ngã từ trên sân thượng xuống đất, gẫy xương sống ngay trước ngày đám cưới của cô chỉ chừng gần một tháng. Cô lặn lội trong nhà thương nuôi mẹ, rồi bệnh không hết, mẹ về nhà ăn, ngủ, tiêu, tiểu, đều trên giường, một mình cô là con độc nhất, hầu giường phân chiếu tiểu, vị hôn phu gớm quá từ hôn, cô nói:

“Ảnh biểu tui giao mẹ cho người làm rồi đi theo ảnh, ảnh không chịu ở chung nhà. Má tui biểu nghe theo lời ảnh, nhưng mà thôi, ảnh không thương thì tui chịu, tui hổng nỡ bỏ mẹ cho người ngoài cắng đắng  khi dể trong lúc bịnh hoạn này, tội nghiệp mẹ tui”.

Ở đó có nhà thím Ba Hồi, góa chồng sớm,hẩm hút một mình nuôi hai con. Con lớn đạp phải mìn cụt hai chân trong chiến tranh, không làm ăn gì được, sống nhờ vào gánh hàng rong của thím Ba hai sương một nắng, vậy mà tối nào về, thím cũng mang theo mấy tờ báo cũ thím xin được trên đường, để dưới ánh đèn mờ, con đọc mẹ nghe, mái nhà tôn tối nhờ nhờ lại vang lên tiếng cười thương yêu, đầm ấm.

Ở đó có nhà cụ Tâm Thái, hồi còn ở quê hương, mỗi chiều khi đi làm về, ngang qua, tôi liếc mắt vào thường thấy cụ ngồi ngay một đầu chiếc bàn bầu dục, đó là chỗ danh dự của cụ, cụ ngồi đó nghe các cháu chia nhau đọc truyện Tầu cho cụ giải trí. Đến bữa thì các con và các cháu ngồi quây chung quanh cụ, lao xao “Mời mẹ, . . . Mời bà xơi cơm . . . “.  Tôi nghe nói hình ảnh này cũng vẫn còn quen thuộc đối với một số gia đình người Trung Hoa trên San Francisco, California.

Bà ạ,

Thế hệ bà là thế hệ khoảng trống của bước nhẩy giữa hai nền văn hóa. Nền văn hóa mà bà lãnh hội thì cha mẹ hết lòng hy sinh cho con cái đến tối đa, đến tận khi nào đã kiệt lực, miễn sao con đủ lông cánh ra đời. Con ra đời rồi, mà thất bại, thương tích, tàn tật, cha mẹ lại sẵn lòng đem con về, tiếp tục tận tụy lo cho con, bất kể tuổi tác. Tất cả là vì tình thương yêu, tình phụ tử, mẫu tử.

Khi cha mẹ già yếu, bất lực, con cái cũng ăn ở cho tận hiếu đạo, để đền đáp tối đa tấm lòng cha mẹ đã nghĩ đến con, chăm lo, thương yêu con khi xưa. Trong cái xã hội mà mọi người đều sống với nề nếp như vậy, thì sự bảo bọc nhau đó là tự nhiên, bà ạ.

Con gái bà nói “ở Mỹ có ai con cái ở chung với cha mẹ đâu?”, cô ta nói cũng có phần đúng, đó là vì cũng có những người như thế. Tuy nhiên, hàng xóm nhà tôi cũng là người Mỹ, họ ở chung 3 thế hệ, bà cụ hằng ngày dắt cháu đi học, vẫn đi qua nhà tôi. Thực tế, quả là cũng có những gia đình không ở chung với cha mẹ, thậm chí bỏ rơi cha mẹ luôn, cha mẹ có nhớ con mà già quá không còn di chuyển được, thì phải mua vé máy bay cho con về thăm.

Nhưng chuyện gì cũng có nguyên nhân của nó, có lẽ cô con gái của bà cũng biết, nhưng không muốn nói ra, rằng cũng có nhiều cha mẹ bên đây đã bắt con phải tự lập khi vừa đủ 18 tuổi, không tiếp tục nuôi con nữa, vì cha mẹ còn phải thủ tiền để đi du lịch, đi sòng bài, v.v. . . , để enjoy cuộc đời, hơi đâu mà đóng tiền học cho con. Cha mẹ đuổi con ra khỏi nhà, bắt con phải tự  lập khi con vừa mới đúng 18 tuổi, thì con bỏ rơi cha mẹ lúc về già, tuy là bất hiếu bất nhân thật đấy, nhưng cũng chỉ là nhân quả.

Bà được giáo dục bằng nền văn hóa Đông Phương của chúng ta, nên đau đớn, bàng hoàng, kinh ngạc, khi thấy con nhẫn tâm bỏ rơi mình lại.

Cô con gái lại đem một khía cạnh của nếp sống lạnh lùng ở đây ra ví von để đủ lý do hất mẹ ra khỏi vòng tay nâng đỡ mẹ lúc tuổi già.

Đã đến nông nỗi này thì tôi nghĩ rằng sự con bà đổi ý, cho bà đi theo là chuyện rất khó xẩy ra. Cho nên tôi đề nghị là bà nên can đảm tiếp tục đi làm cho đến khi về hưu, sẽ tiếp tục sống như những người già về hưu khác. Bà nên tiếp xúc với các Hội Người Già (Senior Citizen Community Center), kể cả hội của người Việt Nam và hội của người Mỹ.

Gần nhà tôi có một hội Người Già Mỹ. Hằng ngày tôi thấy có cả các cụ Việt Nam tới ăn cơm trưa. Họ có cả thư viện và các loại thể thao, Tai Chi, Khí Công, và các trò giải trí, chơi các loại bài, thí dụ mà chược, bài tây, v . v . . . Nhiều cuối tuần tôi thấy các cụ leo lên nhiều xe bus, hỏi ra mới biết là các cụ đi picnic ngoài biển, hoặc đi chơi tiểu bang khác, hoặc sang chơi bên Mexico, v. v… Tôi thấy các cụ phải đi xe lăn cũng được họ thả cần trục xuống cho các cụ lăn xe vào, rồi kéo lên. Thấy các cụ vui cười trong lúc tuổi già, tôi mừng lắm.

Bà cũng đừng quá lo lắng về chuyện bệnh hoạn, hoặc già quá không còn tự lập được. Trong khu tôi ở có một cụ già Mỹ đã 87 tuổi. Hằng ngày, cụ trang điểm gọn gàng, xinh xắn, rồi thủng thỉnh chống gậy đi bách bộ trong khu, gặp ai cũng tươi tỉnh “Hello!”, hoặc “Hi, how are you, honey?”. Mỗi buổi trưa lại có người của Hội Già đem phần ăn của cụ tới, vì cụ không lái xe ra phòng ăn của Hội được. Khoảng 11 giờ mỗi sáng là cụ đã ngồi sẵn cạnh cửa sổ, kéo rèm mở hé để chờ người của Hội. Trông thấy họ từ xa, cụ đã bước ra đón tận phía ngoài, ríu rít chào hỏi, vui lắm.

Ngoài ra, hệ thống y tế cho người già bên đây cũng rất tốt. Bà mới 60 tuổi, kể ra là còn  trẻ đối với đời sống văn minh khoa học tân tiến này. Hãy nhìn về tương lai, tạo một nhóm bạn hợp với quan niệm sống của mình để mà cùng nhau thưởng thức cuộc đời, nhìn đời một cách lạc quan. Không nên u sầu mà cơ thể héo hon dần, lại thành bệnh hoạn sớm.

Nhập gia tùy tục, bà ạ. Đời cho ta quả chanh thì ta hãy pha thành ly nước chanh cho nó đỡ chua.

Chỉ tiếc cho con gái của bà, cô ta sẽ không được hưởng niềm vui ấm áp khi nhìn thấy mẹ già run rẩy xỏ kim, mình chạy lại giành lấy để làm giùm mẹ, rồi hai mẹ con cười khanh khách, tiếng cười vang lên khiến cho mấy cháu chạy ùa ra, miệng bi bô :” Bà… bà… mẹ … mẹ … “.

Thuần Nhã (ĐPK)

Tâm tình – Bạn gái cư xử tự nhiên quá


Hỏi: 

Em năm nay cũng đã lớn tuổi, 28 tuổi. Em đang có ý định tìm kiếm một người bạn để làm vợ. Tuy nhiên em cảm thấy rất khó khăn trong việc này không bởi vì em không có đủ điều kiện hay khả năng trong việc này mà vì em thấy rằng khó có thể hiểu hết người phụ nữ để tìm một người mà bản thân cho là phù hợp hoặc đúng mong đợi.

Hiện em có quen một người bạn gái cô ấy có vẻ rất yêu em và cũng muốn tiến tới hôn nhân nhưng có điều cô này không tạo được niềm tin trong em là cô ấy là người chung thuỷ. Theo em biết cô ấy thuộc mẫu người thích ngoại giao và thích làm việc bên ngoài, ham kiếm tiền, thích giao du, không thích việc gia đình. Về chuyện đảm đang gia đình thì trước đây cô ấy không chú ý đến việc này lắm nhưng dưới áp lực của em, cô ấy cũng đã cố gắng nhiều. Cô ấy cũng đã đi làm thêm cho một số văn phòng khác cho dù nơi đó chỉ có một ông chủ. Hơn nữa cô ấy cũng là người ham vui và có sở thích lấn lướt nam giới. Đi chơi với cô ấy, em thấy cô ấy giao tiếp với bạn bè rất tự nhiên và không ngại đụng chạm chân tay vào người đàn ông hay con trai hoặc không ngại người khác đụng chạm vào thân người mình. Cộng những chuyện trên lại gây cho em hoài nghi là trong những hoàn cảnh “vắng vẻ và nhạy cảm”  trong công việc như thế và với tính cách dễ dãi cô ấy không biết cô ấy có làm những việc…

Tuy nhiên dù sao đó cũng chỉ là chuyện quá khứ. Xin chị giúp em làm sao biết được, có phép nào thử để biết được cô ấy có phải là người tôn trọng chung thủy, không có hoặc không còn tính lăng nhăng.

Em thì lại cứ mong đợi một mẫu người chu đáo, đảm đang, chung thủy, đề cao vai trò gia đình. Có phải em là người mơ mộng quá cao không? Lý tưởng người bạn đời quá đáng không? Nếu có, em thì em chỉ muốn đến mức nào thôi và em cũng chấp nhận (thiệt thòi do chịu đựng vô lý).

3. Em là người quyết định việc gì cũng mong muốn biết chính xác bản chất người em lựa chọn. Em biết rất là khó và đôi khi là không thể hiểu hết mọi chuyện. Nhưng trong việc tìm chọn người bạn đời em có nên phải tìm hiểu kỹ hay cứ để phó mặc cho người đó?

V.G.H. – San Jose 

Trả lời:

Đọc thư em xong, chị chợt nhớ tới câu chuyện hồi xưa chị đọc, có nhan đề là”Nam nữ  thụ thụ bất thân”. Chuyện kể rằng:

“Ngày xưa ở bên Tầu có người thiếu phụ làm dâu trong một gia đình cổ kính, mới sinh được một đứa con. Mẹ chồng nàng cũng có một con trai nhỏ, hãy còn cho bú. Một hôm, mẹ chồng đi vắng, đứa nhỏ con bà ta ở nhà khóc quá, cô con dâu thương tình cho đứa nhỏ bú chực, để nó đỡ đói. Đang khi đứa bé mút chùn chụt thì chồng nàng bước vào phòng. Nhìn cảnh tượng đứa bé vừa bú vừa sờ soạng vợ (thói quen của con nít khi nằm bú thường sờ soạng phía bên kia) Anh ta đứng chết trân, không nói một lời, rồi quay phắt ra, tuyên bố với gia đình là vợ anh ta không giữ tiết trinh, đã để cho một người khác phái, không phải là chồng con mình, sờ vào thân thể, và đuổi cô ta trở về nhà cha mẹ ruột.”

Chắc em cười bò, cho là chị nói dóc chứ gì? Chị có đọc câu chuyện đó thật mà. Thì cũng như nếu có cô gái Tây phương thời nay nghe kể rằng có người bình phẩm tư cách của một phụ nữ  thế kỷ 21 là “… Đi chơi với cô ấy, em thấy cô ấy giao tiếp với bạn bè rất tự nhiên và không ngại đụng chạm chân tay vào người đàn ông hay con trai hoặc không ngại người khác đụng chạm vào thân người mình …”…, họ cũng cười bò, cho là “làm gì có ai hẹp hòi như người dân  của chế độ Taliban, bắt đàn bà quấn kín mít khi ra đường thế !”

Em hơi khó tính đấy, em ạ. Có thể là cô ấy quen sống trong môi trường tự nhiên, không ẩn ý, trong sự giao dịch, cô ấy coi đàn ông cũng như đàn bà. Tuy nhiên, như thế không có nghĩa là cô ấy sẵn sàng ngả vào lòng đàn ông khi chỉ có hai người trong văn phòng đâu, em ạ. (Ông nào tưởng bở, bờm xơm, coi chừng mà cô ấy cho “lỗ mũi ăn trầu, cái đầu xỉa thuốc”, đó đa).

Em viết :  “ Em thì lại cứ mong đợi một mẫu người chu đáo, đảm đang, chung thủy, đề cao vai trò gia đình”, thì cô này cũng có thể hội đủ, miễn là chính em cũng phải có cái nhìn phóng khoáng. Cô ấy yêu chiều em, thí dụ “Về chuyện đảm đang gia đình thì trước đây cô ấy không chú ý đến việc này lắm nhưng dưới áp lực của em, cô ấy cũng đã cố gắng nhiều“, vậy nếu hai người đều cố gắng “xích lại gần nhau” thì chị tin rằng khó khăn nào cũng có thể vượt qua, miễn là hai người yêu nhau.

Nhưng em ơi, chị hơi nghi là em không yêu cô ấy, bởi vì “yêu nhau trái ấu cũng tròn”, “yêu nhau tam tứ núi cũng trèo, thất bát sông cũng lội, cửu  thập đèo cũng qua”, mà em. Đàng này, dường như em chỉ muốn có một ngườisống chung với em, phục vụ em  theo ý em thích, mà không thấy em quan tâm đến ý thích của cô ấy, phải không em?

Em muốn trước khi lấy ai, em phải biết chính xác bản chất của người em lựa chọn, thì coi chừng mà sẽ rơi vào trường hợp:

 “Đi đâu mà chẳng cưới nàng,

 Người ta cưới mất kêu than thấu Trời.

 Ông Trời cúi xuống mỉm cười,

 Kén chọn cho lắm đáng đời lẻ loi!”

Không ai có thể biết chính xác về người khác, em ạ. Có câu “Cùng nhau ăn hết 1 ký muối mới có thể biết nhau chút đỉnh” mà.

28 tuổi chưa phải là già, nhưng nếu em đã cảm thấy mình già, muốn cưới vợ, thì nên nhớ là vì tình yêu người ta có thể hy sinh cho nhau. Em và cô bạn gái, nếu muốn sống chung, thì hai em có thể chiều nhau, như cô ấy đã từng chiều em, chịu “đảm đang gia đình” rồi mà.

Thân chúc em một cuộc đời đầy hạnh phúc.

Thuần Nhã (ĐPK)